آخرين مطالب

مناسک مردم فارس برای طلب باران در فارس؛

پای ادیبان به قهر آسمان باز شد/نقش خنده در طلب بارش از خداوند مقالات

پای ادیبان به قهر آسمان باز شد/نقش خنده در طلب بارش از خداوند

  بزرگنمايي:

فارس آنلاین - شیراز- نباریدن باران و قهر آسمان با سرزمین پارس پای ادبا و نویسندگان را به این وادی هم باز کرده است.

 یکی از چهره هایی که در زمینه فرهنگ این بخش از ایران به ویژه جنوب کشور پژوهش ها و کتاب های ارزشمندی نگاشته ابوالقاسم فقیری است که در خصوص مراسم دعای باران درگوشه وکنار فارس به خبرنگار مهر می گوید: هریک از شهرها و روستاهای فارس برای طلب باران و پایان بی بارشی فرهنگ، آداب و رسومی دارند که در نوع خود کمتر شناخته شده است.
مناسک طلب باران در ممسنی؛«الله توبزن بارون/رزق عیال وارون»
نویسنده چندین عنوان کتاب در زمینه فولکلوریک می گوید: در شهرستان ممسنی هنگام بی بارانی بچه های هر روستا دسته 10، 20 نفری تشکیل می دهند وهرکدام دوسنگ به دست می گیرند وبه هم می زنند و می خوانند:«هدرسه آی هدرسه/هدرسه آی هدرسه/الله توبزن بارون/رزق عیال وارون».

نویسنده کتاب سه گانه قصه‌های مردم فارس می افزاید: آنگاه همگی به در خانه های روستا می روند و چیزی درخواست می کنند، صاحب خانه به اندازه تواناییش مقداری هیزم یا گندم یا برنج و یا پول به آنها می دهد، بچه ها هم به عنوان تشکر می گویند: خونه گچی، پر همه چی، اگر صاحب خانه چیزی به آنها نداد، می گویند: خونه گدا، هیچیمون نداد! یا خونه ای که خشکه، خشکه/پرش گی تیله مشکه/خونه ای که تنگه، تنگه/پرش چال پلنگه.
فقیری می گوید: اگر صاحب خانه روی بچه ها آب ریخت، این چنین می خوانند: «آبش دادی نونش بده/آبش دادی نونش بده» و یا: «ترم کردی خشکش کن/ترم کردی خشکش کن»، آنگاه سردسته بچه ها، چیزهای به دست آمده را می فروشد و خرما می خرد؛ در میان یکی از خرماها ریگی پنهان می کند. بچه ها هریک خرمایی برمی دارند. خرمایی که ریگ درآن پنهان است به هرکس برسد، بچه ها او را گرفته می زنند تا اینکه یکی ازبچه ها ضامن می شود و ضمانت می کند، می گوید: «اگر تا سه روز دیگر باران آمد که هیچ وگرنه حاضرم به جای او کتک بخورم»، بعد از سه روز اگر باران آمد که دیگر کتکی درکارنیست وگرنه ضامن را گرفته ومی زنند وباز هم مراسم دنبال می شود.
دعای باران در نی ریز فارس؛«شله شل شل بارون»
او درخصوص دعای باران در نی ریز فارس هم معتقد است: درنی ریز هنگام بی بارانی مراسمی به جای می آورند به نام «شله شل شل بارون»، انجام این مراسم بدین طریق است که سرشب یک نفر از ریش سفیدان محل به بچه ها حالی می کند که وقت شله شله است، بچه ها هم یکدیگر را خبر می کنند؛ عده ای با خود کیسه، بعضی ها زنگ «از همان زنگ هایی که به گردن گوسفند آویزان می کنند» چند نفری هم کاسه به دست سر دکه محل جمع می شوند، سپس درحالی که زنگ ها را به صدا درمی آورند درکوچه ها راه می افتند و به در خانه ها رفته واین طور می خوانند: «شله، شل شل بارون - ای خدا بده بارون- بارون نمی یاد بارون - از دست گنه بارون - گندم به زیر خاکه - از تشنگی هلاکه»، مصرع آخر را دومرتبه می خوانند.

فقیری که در قالب کتابی به سیری در ترانه‌های محلی پرداخته ادامه می دهد: معمولا صاحب خانه چیزی به آنها می دهد که به عنوان تشکرمی گویند: «یی خونه شربت قنده/که خدا درش نبنده» و اگر چیزی به آنها ندادند وگروه مایوس شدند چنین می خوانند: «کتمه وکتمه - انشاء اله خونت بتمه».
او می افزاید: چیزهای جمع آوری شده را می فروشند ومواد اولیه هلیم را می خرند و شب بعد درکنار مسجد محل دیگ هلیم را بارمی گذارند؛عده ای از اهالی پای دیگ می نشینند ودعا می خوانند تا هلیم پخته شود، اکثرا به عنوان تبرک ازاین هلیم می برندومی خورند. اگر هلیم تلخ و بدمزه شد مردم آن را بدشگون واگر خوشمزه شد آن را به فال نیک می گیرند ویقین دارند که به مرادشان که همان باران است می رسند.
دعای باران درقریه چاه انجیر سروستان؛ نمدپوشی و زنگ آویزی
نویسنده کتاب ارزشمند « باورهای سرزمین مادری ام» به باورها و آیین های خواست باران از خداوند در نقطه دیگری از استان فارس اشاره می کند و می افزاید: در «چاه انجیر» سروستان هنگام بی بارانی بچه ها جمع شده و یک نفر را که قادر به خنداندن دیگران باشد را انتخاب می کنند. ابتدا این شخص را نمدپوش می کنند که اگر روی او آب ریخته شود سرما نخورد. ریش وسبیل انبوهی هم برایش تهیه می بینند و دوتخت ملکی(نوعی گیوه) هم دوطرف سرش می بندند؛ بدین ترتیب معلوم است که وی چه ریختی به هم می زند، وی برچوبی بلند سوارمی شود. سرچوب زنگی آویزان است همچنین زنگی هم به گردن او می آویزند. بندی هم به سر چوب بسته که دنباله اش در دست یکی از اهالی است واین کار را به خاطر این انجام می دهند که او نگریزد، زیرا دایم این طرف وآن طرف حرکت می کند و قصد فراردارد. وی را پیرمرد می نامند و به درخانه ها می روند و به در هر خانه ای رسیدند از پیرمرد می پرسند: «ازکجامی آیی؟ - از مازندران- چی چی آوردی؟ - برف و باران - چندتا بچه داری؟- هزارتا- چندتاراآب برده ؟ - دویست تا»؛ و به او می خندند، دراین هنگام به روی اوآب می ریزند و بچه ها درحالی که به بالا می پرند اینطور می خوانند: «کوس، کوس کرونه/امید خدا بارونه/یکمن جوی داشتیم/سر تلی کاشتیم/خدا بده بارون/برای گله دارون».

فقیری ادامه می دهد: صاحب خانه دراین هنگام چیزی به اومی دهد و بدین ترتیب تمام آبادی را می گردند؛ چیزهای به دست آمده را فروخته انجیر می خرند، درمیان یکی از انجیرها ریگی پنهان می کنند وانجیرها را بین بچه ها تقسیم می کنند و چنین می گویند: «ما بچه های چاه انجیر/می خوریم خیلی انجیر/انجیر که نون نمی شه/بارون بیا همیشه/امید خدا می باره/برای مای بیچاره».
نویسنده کتاب «واسونک‌های شیرازی» در ادامه می افزاید: ریگ نصیب هرکس شد، بچه های دیگر شروع می کنند وی را زدن، تا این که یکی ضامن می شود می گوید: «تا سه روز دیگر باران می آید. اگر باران آمد که هیچ اگر نیامد این بار خدمت ضامن برسید و مراسم ادامه می یابد».
این در حالیست که استان فارس در سالهای گذشته شاهد کم بارانی و خشکسالی بی سابقه ای می باشد که در سال جاری هم این پدیده ادامه یافته و مردم، کشاورزان و فرهیختگان را نگران ساخته است.
  قصه‌های مردم فارس در سه مجلد، بازی‌های مردم فارس، آداب و رسوم نوروزی در فارس، سیری در ترانه‌های محلی، باورهای سرزمین مادری ام، عروسی در فارس و واسونک‌های شیرازی آثار او در حوزه فرهنگ فولکلور و کتاب‌های اجاق‌کور، خانه خانهٔ خودمان، با خودم در راه بارونی، ننه پیره زن و عمو نوروز، آهو بچهٔ خواب من، مردی که به حراج رفت و حکایاتی از کوچه ایام هفته داستان‌های منتشر شده ابوالقاسم فقیری هستند.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

رؤیای بیداری

آب هست، اعتبار نیست

توان بیش از پیش آثار تاریخی فارس برای جهانی شدن

مسئولان پیوند خود را با مردم محکم کنند

کلیسای چهارصدساله شیراز نیازمند مهربانی

عرصه بر حیات وحش تنگ شده است/ پرندگان مهاجر به فارس نمی آیند

تلویزیون در بیراهه

زالوصفتان اقتصادی اعدام شوند

بافت تاریخی شیراز حاشیه‌ای در مرکز شهر

ثبت جهانی آثار ساسانی و مأموریت پیش رو -

چراغ گردشگری باآثار جهانی روشن است/میراث 1700 ساله فارس رابشناسیم

ضرورت بازنگری در آگهی های تبلیغاتی تلویزیون

زورآزمایی روحانی با ترامپ در قلب اروپا

همراه بیمار، یار یا بار!

بازار داغ کوچه مرغی های شیراز در سایه آنفلوانزای پرندگان

سودای آشنای محمد

کاهش سن اعتیاد در فارس/ زنگ خطر به صدا در آمد

دهستان کفترک نزدیک به شیراز، دور از برخی امکانات

چرخ پروژه های عمرانی شیراز می لنگد/ طرح های میلیاردی در ابهام

دریاچه‌های فارس خشک تر از همیشه/ برنجکاری همچنان رواج دارد

فوتبال برای زندگی

تیم ایران با شایستگی از جام بیست و یکم کنار رفت

بارقه‌ی امید برای نجات کانونهای تولید

عید آمد تا فرخنده شود جشن دوری از پلشتی ها

زنان زندانی جرائم غیرعمد شیراز نیازمند کمک خیران هستند

دانشگاه، بودن یا نبودن

ثبت یک طلاق از هر دو ازدواج در شیراز / توافق‌های شوم زوج‌ها

درآمد پایدار برای شیراز

تا سه سال دیگر

اجازه نداریم بر رنج مردم بیفزاییم

میراث کهن شیراز در محاصره باروت و زباله

مدیرکل جدید و مشکلات پیش رو

گلسنگ‌هایی که بر پیشانی تخت جمشید می‌رویند/تهیه اطلسی برای گلسنگ

گرگ های لارستان قربانی خرافات شده اند

تعطیلی روزنامه‌ها ضربه به دموکراسی است

زندگینامه مرحوم آیت الله ایمانی امام جمعه شیراز

غارسنگ‌ شکنان جهرم،جاذبه ای گردشگری آمیخته با اسطوره

روزی به نام شیراز و پرسش های پیش رو

خبری از کارگروه سازگاری با کم آبی درفارس نیست

روایتی از اشک‌ها و لبخند‌های ایران

تعطیلات نانوشته دانش آموزان نیازمند چاره اندشی

تخت جمشید یادمانی ایرانی، میراثی جهانی

هجوم شبانه به تاریخ شیراز

جایی که شاپرک مقصر شد

میهمانان نامأنوس سفره هفت سین

درخشش فارس در میان روستاها و شهر‌های کتاب‌دوست

روزهای پایانی سال و مصرف بی رویه آب در خانه تکانی ها

جشنی برای مرغوب ترین«نرگس»ایران/خانه گل نرگس عطرافشانی می کند

این حلزون به زندگی شتاب می دهد

پایه های رونق فرهنگ شیراز بردوش بخش خصوصی