آخرين مطالب

یک استاد دانشگاه:

دوستی در ساختار اندیشگان ابوحیان عنوانی عام برای همبستگی است علمي

  بزرگنمايي:

فارس آنلاین - پژوهشگر و استاد دانشگاه گفت: دوستی از مهمترین مقوله‌های فلسفی- اخلاقی و سیاسی به شمار می‌رود؛ این مقوله در ساختار اندیشگان ابوحیان توحیدی شیرازی، عنوان عام برای استعداد ذاتی انسان برای ارتباط و همبستگی است.
به گزارش ایسنا منطقه‌ی فارس، محمدرضا خالصی که عصر سه‌شنبه 15 اسفند به‌عنوان سخنران نشست تخصصی همایش بین‌المللی ادبیات؛ زبان همدلی، مقاله‌ای را با عنوان " پارادایم‌های دوستی در قرن چهارم و در اندیشه‌ ابوحیان توحیدی شیرازی" ارائه می‌داد، به تبیین اندیشه‌های این اندیشمند پرداخت.
خالصی با بیان اینکه کتاب الصداقه والصدیق ابوحیانِ توحیدی از جامع‌ترین کتاب‌هایی است که در جهان اسلام بدین منظور تألیف شده است، خاطرنشان کرد: در این مقال به بررسیِ آراء و اندیشه‌های فلسفی و فکری ابوحیان در زمینه دوستی پرداخته و تأثیر اجتماع ، سیاست و فرهنگ قرنِ چهارم بر او و بر کتاب الصداقه والصدیق مَدِ نظر قرار گرفته است .
او توضیح داد: در میان سال‌های 236 تا 442 هجری در بخش‌هایی از شرقِ حوزه اسلامی، یعنی منطقه‌ی ایران و عراق و غربِ آن یعنی در اَندلُس، ما شاهد برآمدنِ فرهنگ و تمدن و اخلاق و آفرینش‌گری هایی هستیم که در سایه‌ی آن همه‌ی شاخه‌های دانش، شکوفا شده و اندیشمندانی خَلّاق، پدیدار آمدند که از چشمه‌ی همه‌ی میراث‌های اندیشگی آن روزگار یعنی اندیشه‌های ایرانی، هندی، سُریانی، یهودی، مسیحی و یونانی بهره بردند؛ وجه مشترک همه آنان استفاده از زبانِ عربی به عنوانِ ابزار مشترک زبانی بود.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: اسلام که در رقابت با مسیحیّت و یهودیّت واقع شده بود نیز آن چارچوبِ متافیزیکی و دیدگاهِ روحانی‌ای بود که مرزهای همه‌ی فضای اندیشگیِ سَده‌های میانی را شکل می‌داد؛ در این زمان، جهانِ اسلام دورانی از شکوفایی فلسفی را تجربه می‌کند و جنبشِ عظیم انسان‌گرایی اسلامی شکل می‌یابد.
او با بیان اینکه در آن دوران ابوحیان توحیدی‌شیرازی یکی از چهره‌های بسیار درخشانِ این نوع اندیشه‌ورزی به‌شمار می‌رفت، گفت: این اندیشمند کوشید تا با بهره‌گیری از توان و سیطره‌ی بی‌مانند خود بر زبانِ عربی و بر عقلانیّت و دانش فراگیر و وسیع و بی‌بَدیل خود از رویدادهای سیاسی و تصوّفِ اسلامی، پروژه انسان‌گرایی اسلامی را به پیش بَرَد.
خالصی با تصریح اینکه ابوحیان از آن دست اندیشمندانِ بزرگی بود که به نام انسان طغیان کرد، افزود: آن‌ همه توصیفات زنده‌ی وی از نشست‌ها و مُناقِشات عالِمان و روشنفکران و دین‌مداران و سیاستمداران درسایه‌ی حکومتِ آلِ بویه در ایران و عراق که جریان داشت به تنهایی برای پرده بَرداشتن از این جنبش انسان‌گرایانه و اِثبات آن کفایت می‌کند.
او اضافه کرد: ابوحیان یکی از شخصیت‌های فکری نادر در تاریخِ اسلام است که به نامِ انسان و برای انسان، به پا خاست و شورید و در دوران کلاسیکِ اسلامی و بیش از رُنِسانس و دوران روشنگری اروپا به این مهم پرداخت؛ او را می‌توان بدون هیچ مبالغه‌ای از سازندگانِ این زیرساختِ فکری به‌ شمار آورد.
خالصی با بیان اینکه آثارِ این نویسنده و متفکر بزرگ که در قرن چهارم هجری شورشی با نامِ انسان اختیار کرد می‌تواند ما را با آلبر کاموی ژرف نگرتر، مطلع‌تر و وسیع تری رو به رو کند، افزود: ابوحیان، اهداف ذاتی بر وضعیّتِ انسان‌ ‎ مدار را برای ما آشکار و برجسته می کند که از آن جمله می‌توان به جستجوی پیوسته و پایدار معنا در سطح تجسّم درونی و تاریخی محسوسش اشاره داشت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، ابوحیان می‌داند که روحِ معنا و پویایی آن اموری‌اند که با تضاد و تَقابُل خودآگاه و وجدان افراد رابطه ای پایاپایی دارند؛ اضافه کرد: این تضاد و تَقابُل است که آن معنا را پردازش می‌کند و در سطحِ قبول یا رد آن را میان ذاتی‌های تحت اختیار در مُجادِلات قرون وسطایی یا مناظره‌های پُرباری گسترش می‌دهد.
او بر این اعتقاد تاکید کرد که آثار ابوحیان در زمینه‌ی انسان‌گرایی الگوی قرن چهارم به‌حساب می‌آید چرا که او در آثارش با قاطعیّتِ نقّادانه و یقین شعله‌ورش توجه‌ها و اندیشه‌ها و اهداف یک نسل را در این زمینه نشان می‌دهد. نسلی که پس از فارابی آمد و با ابن‌سینا پایان یافت.
خالصی با یادآوری اینکه ابوحیان در مانیفستِ مشهورِ خود اعلام می‌کند که آدمی خود معضلِ خویش است، گفت: این سخن باعث شد که همه‌چیز او بر محورِ انسان باشد؛ نوشته‌هایش، شورشِ فکری‌اش و نقدِ قاطعا نه اش ولی با این همه چنان نیست که از ابعادِ معنوی خود غافل باشد، شاید همین مسأله بود که او را به سمتِ نوشتن کتابی کشاند.
این پژوهشگر گفت: ابوحیان می‌خواست کُنشِ سیاسی را با اخلاقِ انسانیِ مَلموس و محسوس در جامعه پیوند دهد و خطابه‌های ارسطویی را با بیان و نحوِ عربی غنی‌تر سازد و نوشتارِ تاریخی را برای توضیحِ مُناظره‌های الاهیاتی و فقهی به‌کار گیرد و همه مواردِ درسی و مَعارفِ موجود را به دقّت زیر نظر بگیرد تا بتواند از اسرارِ انسان و جهان و تاریخ ، پرده بَردارد.
خالصی تاکید کرد: این همه به توسعه‌ی پایدار افق‌های عقل و سرسپردگی به اِبداع و خلاقیّت و جستجوی امرِ زیبا و حقیقی و عادلانه و پذیرش همه سُنت‌های فرهنگی در شهرهای چند ملّیتی، همچون بغداد، ری و شیراز می‌انجامد.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه تصریح کرد: بی‌شک ابوحیان، نمونه‌ی انسان‌گرایی گوشه‌نشین نیست. او با نگاهِ نَقّادانه و قاطعیّتِ تند و تیز وجودی خویش، هم ‌روزگارانش را برای ما به تصویر کشیده است؛ نسلِ ابوحیان ، نقطه اوجِ آزاداندیشی تمدنِ اسلامی مَحسوب می‌شوند.دوستی از مهمترین مقوله‌های فلسفی- اخلاقی و سیاسی به‌شمار می‌رود؛ این مقوله در ساختارِ اندیشگانِ ابوحیان توحیدی شیرازی، عنوانی عام برای استعدادِ ذاتی انسان برای ارتباط و همبستگی است.
به گزارش ......... محمدرضا خالصی که به‌عنوان سخنران نشست تخصصی همایش بین‌المللی ادبیات؛ زبان همدلی سخن می‌گفت، افزود: دوستی در ساختارِ فکری ابوحیان، در فضای "ادیب – دوست" شکل می‌گیرد.
خالصی با بیان اینکه ابوحیان،‌ شخصیتی واقعی و شناخته شده‌ و مُجسَّم در قرنِ چهارم و در پی سعادتِ کلی بشر است، گفت: سعادتی که هم‌چون ابزاری به‌کار گرفته می‌شود تا در این جهان به واسطه دیگری یا دیگران نیاز خود را برطرف کند و در عین حال غایتی نهایی و بازپَسینی دارد و آن، همان اتّحاد با خدا- خیر است.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی فارس اضافه کرد: اِستشعار بر دیگری مسیر رسیدن به خود است که در روند کمال، از آگاهی به دیگران می‌گذرد و رازداری و وفاداری و خیرخواهی و صداقت از لوازم اساسی آن به شمار می روند .
خالصی با بیان اینکه کتاب الصداقه والصدیق ابوحیانِ توحیدی از جامع‌ترین کتاب‌هایی است که در جهان اسلام بدین منظور تألیف شده است، خاطرنشان کرد: در این مقال به بررسیِ آراء و اندیشه‌های فلسفی و فکری ابوحیان در زمینه دوستی پرداخته و تأثیر اجتماع ، سیاست و فرهنگ قرنِ چهارم بر او و بر کتاب الصداقه والصدیق مَدِ نظر قرار گرفته است .
او توضیح داد: در میان سال‌های 236 تا 442 هجری در بخش‌هایی از شرقِ حوزه اسلامی، یعنی منطقه‌ی ایران و عراق و غربِ آن یعنی در اَندلُس، ما شاهد برآمدنِ فرهنگ و تمدن و اخلاق و آفرینش‌گری هایی هستیم که در سایه‌ی آن همه‌ی شاخه‌های دانش، شکوفا شده و اندیشمندانی خَلّاق، پدیدار آمدند که از چشمه‌ی همه‌ی میراث‌های اندیشگی آن روزگار یعنی اندیشه‌های ایرانی، هندی، سُریانی، یهودی، مسیحی و یونانی بهره بردند؛ وجه مشترک همه آنان استفاده از زبانِ عربی به عنوانِ ابزار مشترک زبانی بود.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: اسلام که در رقابت با مسیحیّت و یهودیّت واقع شده بود نیز آن چارچوبِ متافیزیکی و دیدگاهِ روحانی‌ای بود که مرزهای همه‌ی فضای اندیشگیِ سَده‌های میانی را شکل می‌داد؛ در این زمان، جهانِ اسلام دورانی از شکوفایی فلسفی را تجربه می‌کند و جنبشِ عظیم انسان‌گرایی اسلامی شکل می‌یابد.
او با بیان اینکه در آن دوران ابوحیان توحیدی‌شیرازی یکی از چهره‌های بسیار درخشانِ این نوع اندیشه‌ورزی به‌شمار می‌رفت، گفت: این اندیشمند کوشید تا با بهره‌گیری از توان و سیطره‌ی بی‌مانند خود بر زبانِ عربی و بر عقلانیّت و دانش فراگیر و وسیع و بی‌بَدیل خود از رویدادهای سیاسی و تصوّفِ اسلامی، پروژه انسان‌گرایی اسلامی را به پیش بَرَد.
خالصی با تصریح اینکه ابوحیان از آن دست اندیشمندانِ بزرگی بود که به نام انسان طغیان کرد، افزود: آن‌ همه توصیفات زنده‌ی وی از نشست‌ها و مُناقِشات عالِمان و روشنفکران و دین‌مداران و سیاستمداران درسایه‌ی حکومتِ آلِ بویه در ایران و عراق که جریان داشت به تنهایی برای پرده بَرداشتن از این جنبش انسان‌گرایانه و اِثبات آن کفایت می‌کند.
او اضافه کرد: ابوحیان یکی از شخصیت‌های فکری نادر در تاریخِ اسلام است که به نامِ انسان و برای انسان، به پا خاست و شورید و در دوران کلاسیکِ اسلامی و بیش از رُنِسانس و دوران روشنگری اروپا به این مهم پرداخت؛ او را می‌توان بدون هیچ مبالغه‌ای از سازندگانِ این زیرساختِ فکری به‌ شمار آورد.
خالصی با بیان اینکه آثارِ این نویسنده و متفکر بزرگ که در قرن چهارم هجری شورشی با نامِ انسان اختیار کرد می‌تواند ما را با آلبر کاموی ژرف نگرتر، مطلع‌تر و وسیع تری رو به رو کند، افزود: ابوحیان، اهداف ذاتی بر وضعیّتِ انسان‌ ‎ مدار را برای ما آشکار و برجسته می کند که از آن جمله می‌توان به جستجوی پیوسته و پایدار معنا در سطح تجسّم درونی و تاریخی محسوسش اشاره داشت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، ابوحیان می‌داند که روحِ معنا و پویایی آن اموری‌اند که با تضاد و تَقابُل خودآگاه و وجدان افراد رابطه ای پایاپایی دارند؛ اضافه کرد: این تضاد و تَقابُل است که آن معنا را پردازش می‌کند و در سطحِ قبول یا رد آن را میان ذاتی‌های تحت اختیار در مُجادِلات قرون وسطایی یا مناظره‌های پُرباری گسترش می‌دهد.
او بر این اعتقاد تاکید کرد که آثار ابوحیان در زمینه‌ی انسان‌گرایی الگوی قرن چهارم به‌حساب می‌آید چرا که او در آثارش با قاطعیّتِ نقّادانه و یقین شعله‌ورش توجه‌ها و اندیشه‌ها و اهداف یک نسل را در این زمینه نشان می‌دهد. نسلی که پس از فارابی آمد و با ابن‌سینا پایان یافت.
خالصی با یادآوری اینکه ابوحیان در مانیفستِ مشهورِ خود اعلام می‌کند که آدمی خود معضلِ خویش است، گفت: این سخن باعث شد که همه‌چیز او بر محورِ انسان باشد؛ نوشته‌هایش، شورشِ فکری‌اش و نقدِ قاطعا نه اش ولی با این همه چنان نیست که از ابعادِ معنوی خود غافل باشد، شاید همین مسأله بود که او را به سمتِ نوشتن کتابی کشاند.
این پژوهشگر گفت: ابوحیان می‌خواست کُنشِ سیاسی را با اخلاقِ انسانیِ مَلموس و محسوس در جامعه پیوند دهد و خطابه‌های ارسطویی را با بیان و نحوِ عربی غنی‌تر سازد و نوشتارِ تاریخی را برای توضیحِ مُناظره‌های الاهیاتی و فقهی به‌کار گیرد و همه مواردِ درسی و مَعارفِ موجود را به دقّت زیر نظر بگیرد تا بتواند از اسرارِ انسان و جهان و تاریخ ، پرده بَردارد.
خالصی تاکید کرد: این همه به توسعه‌ی پایدار افق‌های عقل و سرسپردگی به اِبداع و خلاقیّت و جستجوی امرِ زیبا و حقیقی و عادلانه و پذیرش همه سُنت‌های فرهنگی در شهرهای چند ملّیتی، همچون بغداد، ری و شیراز می‌انجامد.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه تصریح کرد: بی‌شک ابوحیان، نمونه‌ی انسان‌گرایی گوشه‌نشین نیست. او با نگاهِ نَقّادانه و قاطعیّتِ تند و تیز وجودی خویش، هم ‌روزگارانش را برای ما به تصویر کشیده است؛ نسلِ ابوحیان ، نقطه اوجِ آزاداندیشی تمدنِ اسلامی مَحسوب می‌شوند.
خالصی با تاکید براینکه دوستی در قرن چهارم اهمیتی بسیار داشته، کتاب الصداقه و المیزان نوشته‌ی ابوحیان را جامع‌ترین کتاب در موضوع دوستی در قرن چهارم برشمرد و با اشاره به ویژگی‌های این اثر، گفت: ابوحیان میان معانی شبیه به هم در موضوع دوستی باریک بین شده و بین آنها فرق گذاشته است و حتی مسائل روانی واژه‌ها را مد نظر داشته .
این پژوهشگر با یادآوری اینکه ابوحیان انواع دوستی را در این اثر مکتوب می‌کاود، خاطرنشان کرد: استشهاد به شعر، وفور اندیشه و کلام فلاسفه‌ی یونان، بهره‌گیری از اندیشه و کلام اندیشمندان، استناد به سخنان و احادیث شخصیت‌های مذهبی، استناد به سخنان و گفته‌های شخصیت‌های سیاسی، نثر زیبا و منحصر به فرد و ... از ویژگی‌های کتاب ابوحیان توحیدی شیرازی است.
انتهای پیام




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

برگشت نخبگان از خارج،سرعت گرفته است

آغاز برنامه‌های هفته پژوهش و فناوری از 24 آذرماه در فارس

پژوهش و فناوری، زیربنای توسعه همه جانبه است

شبکه خدمت گرا «شعا» در پی عدالت علمی در ایران است

اصلاح سبد غذایی 40 درصد از ابتلای به سرطان پیشگیری می کند

اختصاص 3.5 میلیارد دلار ارز به شرکت‌های دارویی

مسیر تائیدیه‌های مراکز تولیدی باید کوتاه شود

استیضاح وزیرعلوم به صلاح نیست

اجرای تحقیقات علوم پزشکی شیراز و آژانس بین المللی تحقیقات سرطان

بسیاری از شهدا با مطالعه آثار شهید دستغیب مسیر را پیدا کردند

استاندار آینده به رونق توریسم علمی نگاهی ویژه داشته باشد

اطلاع از ایدز، درمان و کنترل آن را آسان تر می کند

رونمایی از ترجمه انگلیسی گلستان سعدی در دانشگاه شیراز

امضای تفاهمنامه بین دانشگاه‌های علوم پزشکی شیراز و پواتیه فرانسه

صندوق کارآفرینی در دانشگاه آزاد جهرم ایجاد می‌شود

برپایی نمایشگاه دست‌آوردهای پژوهشی فارس

دانشجویان فارغ از سیاسی‌کاری‌ها عاشق وطن هستند/ تمام تشکل‌های دانشجویی انقلابی‌اند

انعقاد قرارداد تحقیقاتی بین شرکت توزیع و دانشگاه شیراز

نمک دریا مصرف خوراکی ندارد

دولت برای هر دانش‌آموز 35 میلیون ریال هزینه می‌کند

حضور جهاد دانشگاهی فارس در هفدهمین نمایشگاه الکامپ

رونمایی از 21 طرح دانش بنیان در فارس

وحشت از بدنامی مانع شناسایی مبتلایان به ایدز است/ افزایش درصد زنان بیمار طی سال‌های اخیر

مرگ بیش از 23 درصد کودکان در فارس به دلیل ناهنجاری بدو تولد

بررسی فرآیندهای صدور پروانه ساختمانی در ایران و جهان

رابطه قهوه و لاغری

افتتاح یک آموزشگاه خیرساز در شیراز

بازدید مدیرکل آموزش فنی حرفه‌ای فارس از جهاددانشگاهی استان/ تفاهم برای گسترش همکاری‌های آموزشی

توسعه همکاری‌های علمی دانشگاه‌های شیراز و درسدن آلمان

سالانه هفت هزار مورد ابتلا به سرطان در شیراز ثبت می شود

همایش خاک در شیراز برگزار می‌شود

عزم مسئولان برای کاهش تلفات تصادفات جزم است

آغاز به کار نخستین کنگره بین المللی جراحی سرطان در شیراز

تریاک از عوامل مهم بروز سرطان است

آغاز به‌کار کنفرانس متخصصان فضای سایبری کشورهای اسلامی در شیراز

فرایند عقیم بارورسازی ابرها در ایران

برگزاری همایش "تغییرات اقلیم و مهاجرت" در شیراز

زمان مناسب برای تزریق واکسن آنفلوانزا/ آیا مصرف دیفن هیدارمین خطرناک است؟

کوچک شدن سیستم راهکار رفع چالش‌های بخش درمان

تیم رباتیک شیراز رتبه دهم رقابت های جهانی تایلند را کسب کرد

گردش مالی سیصد میلیاردی بیمارستان نمازی/ درآمد کمتر از هزینه‌ها است

دانشجوی فوت شده دانشگاه اهواز در شیراز به خاک سپرده شد

بیش از 70 فارغ‌التحصیلان فنی و حرفه‌ای جذب بازار کار می‌شوند

طراحی نرم‌افزار اطلاع‌رسانی ویژه دانشجویان استان فارس

تحقق شعار شهر انسان محور در شیراز با اجرای طرح اتاف

برگزاری نخستین کارگاه ارزیابی تاثیرات اجتماعی فرهنگی پروژه‌ها در فارس

بزرگداشت بینانگذار علم چینه و فسیل شناسی ایران در شیراز

تلاش علوم پزشکی شیراز برای کنترل آلودگی شپش

پژوهش‌های علمی باید به تولید ثروت منجر شود

وجود دو هزار و 214 بیمار دیالیزی در فارس