آخرين مطالب

یک استاد دانشگاه:

دوستی در ساختار اندیشگان ابوحیان عنوانی عام برای همبستگی است علمي

  بزرگنمايي:

فارس آنلاین - پژوهشگر و استاد دانشگاه گفت: دوستی از مهمترین مقوله‌های فلسفی- اخلاقی و سیاسی به شمار می‌رود؛ این مقوله در ساختار اندیشگان ابوحیان توحیدی شیرازی، عنوان عام برای استعداد ذاتی انسان برای ارتباط و همبستگی است.
به گزارش ایسنا منطقه‌ی فارس، محمدرضا خالصی که عصر سه‌شنبه 15 اسفند به‌عنوان سخنران نشست تخصصی همایش بین‌المللی ادبیات؛ زبان همدلی، مقاله‌ای را با عنوان " پارادایم‌های دوستی در قرن چهارم و در اندیشه‌ ابوحیان توحیدی شیرازی" ارائه می‌داد، به تبیین اندیشه‌های این اندیشمند پرداخت.
خالصی با بیان اینکه کتاب الصداقه والصدیق ابوحیانِ توحیدی از جامع‌ترین کتاب‌هایی است که در جهان اسلام بدین منظور تألیف شده است، خاطرنشان کرد: در این مقال به بررسیِ آراء و اندیشه‌های فلسفی و فکری ابوحیان در زمینه دوستی پرداخته و تأثیر اجتماع ، سیاست و فرهنگ قرنِ چهارم بر او و بر کتاب الصداقه والصدیق مَدِ نظر قرار گرفته است .
او توضیح داد: در میان سال‌های 236 تا 442 هجری در بخش‌هایی از شرقِ حوزه اسلامی، یعنی منطقه‌ی ایران و عراق و غربِ آن یعنی در اَندلُس، ما شاهد برآمدنِ فرهنگ و تمدن و اخلاق و آفرینش‌گری هایی هستیم که در سایه‌ی آن همه‌ی شاخه‌های دانش، شکوفا شده و اندیشمندانی خَلّاق، پدیدار آمدند که از چشمه‌ی همه‌ی میراث‌های اندیشگی آن روزگار یعنی اندیشه‌های ایرانی، هندی، سُریانی، یهودی، مسیحی و یونانی بهره بردند؛ وجه مشترک همه آنان استفاده از زبانِ عربی به عنوانِ ابزار مشترک زبانی بود.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: اسلام که در رقابت با مسیحیّت و یهودیّت واقع شده بود نیز آن چارچوبِ متافیزیکی و دیدگاهِ روحانی‌ای بود که مرزهای همه‌ی فضای اندیشگیِ سَده‌های میانی را شکل می‌داد؛ در این زمان، جهانِ اسلام دورانی از شکوفایی فلسفی را تجربه می‌کند و جنبشِ عظیم انسان‌گرایی اسلامی شکل می‌یابد.
او با بیان اینکه در آن دوران ابوحیان توحیدی‌شیرازی یکی از چهره‌های بسیار درخشانِ این نوع اندیشه‌ورزی به‌شمار می‌رفت، گفت: این اندیشمند کوشید تا با بهره‌گیری از توان و سیطره‌ی بی‌مانند خود بر زبانِ عربی و بر عقلانیّت و دانش فراگیر و وسیع و بی‌بَدیل خود از رویدادهای سیاسی و تصوّفِ اسلامی، پروژه انسان‌گرایی اسلامی را به پیش بَرَد.
خالصی با تصریح اینکه ابوحیان از آن دست اندیشمندانِ بزرگی بود که به نام انسان طغیان کرد، افزود: آن‌ همه توصیفات زنده‌ی وی از نشست‌ها و مُناقِشات عالِمان و روشنفکران و دین‌مداران و سیاستمداران درسایه‌ی حکومتِ آلِ بویه در ایران و عراق که جریان داشت به تنهایی برای پرده بَرداشتن از این جنبش انسان‌گرایانه و اِثبات آن کفایت می‌کند.
او اضافه کرد: ابوحیان یکی از شخصیت‌های فکری نادر در تاریخِ اسلام است که به نامِ انسان و برای انسان، به پا خاست و شورید و در دوران کلاسیکِ اسلامی و بیش از رُنِسانس و دوران روشنگری اروپا به این مهم پرداخت؛ او را می‌توان بدون هیچ مبالغه‌ای از سازندگانِ این زیرساختِ فکری به‌ شمار آورد.
خالصی با بیان اینکه آثارِ این نویسنده و متفکر بزرگ که در قرن چهارم هجری شورشی با نامِ انسان اختیار کرد می‌تواند ما را با آلبر کاموی ژرف نگرتر، مطلع‌تر و وسیع تری رو به رو کند، افزود: ابوحیان، اهداف ذاتی بر وضعیّتِ انسان‌ ‎ مدار را برای ما آشکار و برجسته می کند که از آن جمله می‌توان به جستجوی پیوسته و پایدار معنا در سطح تجسّم درونی و تاریخی محسوسش اشاره داشت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، ابوحیان می‌داند که روحِ معنا و پویایی آن اموری‌اند که با تضاد و تَقابُل خودآگاه و وجدان افراد رابطه ای پایاپایی دارند؛ اضافه کرد: این تضاد و تَقابُل است که آن معنا را پردازش می‌کند و در سطحِ قبول یا رد آن را میان ذاتی‌های تحت اختیار در مُجادِلات قرون وسطایی یا مناظره‌های پُرباری گسترش می‌دهد.
او بر این اعتقاد تاکید کرد که آثار ابوحیان در زمینه‌ی انسان‌گرایی الگوی قرن چهارم به‌حساب می‌آید چرا که او در آثارش با قاطعیّتِ نقّادانه و یقین شعله‌ورش توجه‌ها و اندیشه‌ها و اهداف یک نسل را در این زمینه نشان می‌دهد. نسلی که پس از فارابی آمد و با ابن‌سینا پایان یافت.
خالصی با یادآوری اینکه ابوحیان در مانیفستِ مشهورِ خود اعلام می‌کند که آدمی خود معضلِ خویش است، گفت: این سخن باعث شد که همه‌چیز او بر محورِ انسان باشد؛ نوشته‌هایش، شورشِ فکری‌اش و نقدِ قاطعا نه اش ولی با این همه چنان نیست که از ابعادِ معنوی خود غافل باشد، شاید همین مسأله بود که او را به سمتِ نوشتن کتابی کشاند.
این پژوهشگر گفت: ابوحیان می‌خواست کُنشِ سیاسی را با اخلاقِ انسانیِ مَلموس و محسوس در جامعه پیوند دهد و خطابه‌های ارسطویی را با بیان و نحوِ عربی غنی‌تر سازد و نوشتارِ تاریخی را برای توضیحِ مُناظره‌های الاهیاتی و فقهی به‌کار گیرد و همه مواردِ درسی و مَعارفِ موجود را به دقّت زیر نظر بگیرد تا بتواند از اسرارِ انسان و جهان و تاریخ ، پرده بَردارد.
خالصی تاکید کرد: این همه به توسعه‌ی پایدار افق‌های عقل و سرسپردگی به اِبداع و خلاقیّت و جستجوی امرِ زیبا و حقیقی و عادلانه و پذیرش همه سُنت‌های فرهنگی در شهرهای چند ملّیتی، همچون بغداد، ری و شیراز می‌انجامد.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه تصریح کرد: بی‌شک ابوحیان، نمونه‌ی انسان‌گرایی گوشه‌نشین نیست. او با نگاهِ نَقّادانه و قاطعیّتِ تند و تیز وجودی خویش، هم ‌روزگارانش را برای ما به تصویر کشیده است؛ نسلِ ابوحیان ، نقطه اوجِ آزاداندیشی تمدنِ اسلامی مَحسوب می‌شوند.دوستی از مهمترین مقوله‌های فلسفی- اخلاقی و سیاسی به‌شمار می‌رود؛ این مقوله در ساختارِ اندیشگانِ ابوحیان توحیدی شیرازی، عنوانی عام برای استعدادِ ذاتی انسان برای ارتباط و همبستگی است.
به گزارش ......... محمدرضا خالصی که به‌عنوان سخنران نشست تخصصی همایش بین‌المللی ادبیات؛ زبان همدلی سخن می‌گفت، افزود: دوستی در ساختارِ فکری ابوحیان، در فضای "ادیب – دوست" شکل می‌گیرد.
خالصی با بیان اینکه ابوحیان،‌ شخصیتی واقعی و شناخته شده‌ و مُجسَّم در قرنِ چهارم و در پی سعادتِ کلی بشر است، گفت: سعادتی که هم‌چون ابزاری به‌کار گرفته می‌شود تا در این جهان به واسطه دیگری یا دیگران نیاز خود را برطرف کند و در عین حال غایتی نهایی و بازپَسینی دارد و آن، همان اتّحاد با خدا- خیر است.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی فارس اضافه کرد: اِستشعار بر دیگری مسیر رسیدن به خود است که در روند کمال، از آگاهی به دیگران می‌گذرد و رازداری و وفاداری و خیرخواهی و صداقت از لوازم اساسی آن به شمار می روند .
خالصی با بیان اینکه کتاب الصداقه والصدیق ابوحیانِ توحیدی از جامع‌ترین کتاب‌هایی است که در جهان اسلام بدین منظور تألیف شده است، خاطرنشان کرد: در این مقال به بررسیِ آراء و اندیشه‌های فلسفی و فکری ابوحیان در زمینه دوستی پرداخته و تأثیر اجتماع ، سیاست و فرهنگ قرنِ چهارم بر او و بر کتاب الصداقه والصدیق مَدِ نظر قرار گرفته است .
او توضیح داد: در میان سال‌های 236 تا 442 هجری در بخش‌هایی از شرقِ حوزه اسلامی، یعنی منطقه‌ی ایران و عراق و غربِ آن یعنی در اَندلُس، ما شاهد برآمدنِ فرهنگ و تمدن و اخلاق و آفرینش‌گری هایی هستیم که در سایه‌ی آن همه‌ی شاخه‌های دانش، شکوفا شده و اندیشمندانی خَلّاق، پدیدار آمدند که از چشمه‌ی همه‌ی میراث‌های اندیشگی آن روزگار یعنی اندیشه‌های ایرانی، هندی، سُریانی، یهودی، مسیحی و یونانی بهره بردند؛ وجه مشترک همه آنان استفاده از زبانِ عربی به عنوانِ ابزار مشترک زبانی بود.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: اسلام که در رقابت با مسیحیّت و یهودیّت واقع شده بود نیز آن چارچوبِ متافیزیکی و دیدگاهِ روحانی‌ای بود که مرزهای همه‌ی فضای اندیشگیِ سَده‌های میانی را شکل می‌داد؛ در این زمان، جهانِ اسلام دورانی از شکوفایی فلسفی را تجربه می‌کند و جنبشِ عظیم انسان‌گرایی اسلامی شکل می‌یابد.
او با بیان اینکه در آن دوران ابوحیان توحیدی‌شیرازی یکی از چهره‌های بسیار درخشانِ این نوع اندیشه‌ورزی به‌شمار می‌رفت، گفت: این اندیشمند کوشید تا با بهره‌گیری از توان و سیطره‌ی بی‌مانند خود بر زبانِ عربی و بر عقلانیّت و دانش فراگیر و وسیع و بی‌بَدیل خود از رویدادهای سیاسی و تصوّفِ اسلامی، پروژه انسان‌گرایی اسلامی را به پیش بَرَد.
خالصی با تصریح اینکه ابوحیان از آن دست اندیشمندانِ بزرگی بود که به نام انسان طغیان کرد، افزود: آن‌ همه توصیفات زنده‌ی وی از نشست‌ها و مُناقِشات عالِمان و روشنفکران و دین‌مداران و سیاستمداران درسایه‌ی حکومتِ آلِ بویه در ایران و عراق که جریان داشت به تنهایی برای پرده بَرداشتن از این جنبش انسان‌گرایانه و اِثبات آن کفایت می‌کند.
او اضافه کرد: ابوحیان یکی از شخصیت‌های فکری نادر در تاریخِ اسلام است که به نامِ انسان و برای انسان، به پا خاست و شورید و در دوران کلاسیکِ اسلامی و بیش از رُنِسانس و دوران روشنگری اروپا به این مهم پرداخت؛ او را می‌توان بدون هیچ مبالغه‌ای از سازندگانِ این زیرساختِ فکری به‌ شمار آورد.
خالصی با بیان اینکه آثارِ این نویسنده و متفکر بزرگ که در قرن چهارم هجری شورشی با نامِ انسان اختیار کرد می‌تواند ما را با آلبر کاموی ژرف نگرتر، مطلع‌تر و وسیع تری رو به رو کند، افزود: ابوحیان، اهداف ذاتی بر وضعیّتِ انسان‌ ‎ مدار را برای ما آشکار و برجسته می کند که از آن جمله می‌توان به جستجوی پیوسته و پایدار معنا در سطح تجسّم درونی و تاریخی محسوسش اشاره داشت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، ابوحیان می‌داند که روحِ معنا و پویایی آن اموری‌اند که با تضاد و تَقابُل خودآگاه و وجدان افراد رابطه ای پایاپایی دارند؛ اضافه کرد: این تضاد و تَقابُل است که آن معنا را پردازش می‌کند و در سطحِ قبول یا رد آن را میان ذاتی‌های تحت اختیار در مُجادِلات قرون وسطایی یا مناظره‌های پُرباری گسترش می‌دهد.
او بر این اعتقاد تاکید کرد که آثار ابوحیان در زمینه‌ی انسان‌گرایی الگوی قرن چهارم به‌حساب می‌آید چرا که او در آثارش با قاطعیّتِ نقّادانه و یقین شعله‌ورش توجه‌ها و اندیشه‌ها و اهداف یک نسل را در این زمینه نشان می‌دهد. نسلی که پس از فارابی آمد و با ابن‌سینا پایان یافت.
خالصی با یادآوری اینکه ابوحیان در مانیفستِ مشهورِ خود اعلام می‌کند که آدمی خود معضلِ خویش است، گفت: این سخن باعث شد که همه‌چیز او بر محورِ انسان باشد؛ نوشته‌هایش، شورشِ فکری‌اش و نقدِ قاطعا نه اش ولی با این همه چنان نیست که از ابعادِ معنوی خود غافل باشد، شاید همین مسأله بود که او را به سمتِ نوشتن کتابی کشاند.
این پژوهشگر گفت: ابوحیان می‌خواست کُنشِ سیاسی را با اخلاقِ انسانیِ مَلموس و محسوس در جامعه پیوند دهد و خطابه‌های ارسطویی را با بیان و نحوِ عربی غنی‌تر سازد و نوشتارِ تاریخی را برای توضیحِ مُناظره‌های الاهیاتی و فقهی به‌کار گیرد و همه مواردِ درسی و مَعارفِ موجود را به دقّت زیر نظر بگیرد تا بتواند از اسرارِ انسان و جهان و تاریخ ، پرده بَردارد.
خالصی تاکید کرد: این همه به توسعه‌ی پایدار افق‌های عقل و سرسپردگی به اِبداع و خلاقیّت و جستجوی امرِ زیبا و حقیقی و عادلانه و پذیرش همه سُنت‌های فرهنگی در شهرهای چند ملّیتی، همچون بغداد، ری و شیراز می‌انجامد.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه تصریح کرد: بی‌شک ابوحیان، نمونه‌ی انسان‌گرایی گوشه‌نشین نیست. او با نگاهِ نَقّادانه و قاطعیّتِ تند و تیز وجودی خویش، هم ‌روزگارانش را برای ما به تصویر کشیده است؛ نسلِ ابوحیان ، نقطه اوجِ آزاداندیشی تمدنِ اسلامی مَحسوب می‌شوند.
خالصی با تاکید براینکه دوستی در قرن چهارم اهمیتی بسیار داشته، کتاب الصداقه و المیزان نوشته‌ی ابوحیان را جامع‌ترین کتاب در موضوع دوستی در قرن چهارم برشمرد و با اشاره به ویژگی‌های این اثر، گفت: ابوحیان میان معانی شبیه به هم در موضوع دوستی باریک بین شده و بین آنها فرق گذاشته است و حتی مسائل روانی واژه‌ها را مد نظر داشته .
این پژوهشگر با یادآوری اینکه ابوحیان انواع دوستی را در این اثر مکتوب می‌کاود، خاطرنشان کرد: استشهاد به شعر، وفور اندیشه و کلام فلاسفه‌ی یونان، بهره‌گیری از اندیشه و کلام اندیشمندان، استناد به سخنان و احادیث شخصیت‌های مذهبی، استناد به سخنان و گفته‌های شخصیت‌های سیاسی، نثر زیبا و منحصر به فرد و ... از ویژگی‌های کتاب ابوحیان توحیدی شیرازی است.
انتهای پیام




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کاهش 70 درصدی بروز بیماری سالک در شهرستان سروستان

توسعه خدمات رسانی به بیماران سوختگی با راه اندازی لیزر درمانی

ستاد نظارت بر حقوق دانش‌آموزان در فارس آغاز به کار کرد

نیازمند ایجاد اندیشه‌ی پویای اسلامی در دانشجویان هستیم

شناسایی 260 بیمار مبتلا به PKU در فارس

راه‌اندازی مقطع دکتری تخصصی 2 رشته جدید در دانشکده پزشکی

شیشه مخدر سیاه!

سالانه 20 هزار عمل جراحی در بیمارستان خلیلی انجام می‌شود

هشتمین همایش ضیافت اندیشه اساتید نیمه تیر در شیراز آغاز می‌شود

مرکز شیمی‌درمانی جهرم 60 درصد پیشرفت فیزیکی دارد

داروی تالاسمی به میزان کافی در فارس وجود دارد

آزمایشگاه مشترک ایران و شرکت ایتالیایی درشیراز افتتاح شد

مرغ‌های هورمونی راست یا دروغ

طرح فارس مهارت با مشارکت ٥٠ مرکز دولتی اجرا می‌شود

اجرای برنامه "پایه ششم عاری از پوسیدگی دندان"

مرکز آموزش متخصص ICT فارس آغاز به کار کرد

آغاز تولید موتور و دوچرخه برقی در کازرون فارس

بهره برداری از 114 تخت بیمارستانی در سفر وزیر بهداشت

مرکز رشد و فناوری جهرم در جهرم احداث می شود

سینما در مدرسه، دانش‌آموزان شیرازی را جهانی کرد

وزیر بهداشت: برای توزیع خدمات در تمام کشور تلاش می‌کنیم

آغاز عملیات اجرایی بیمارستان 300 تخت‌خوابی اقلید/ هاشمی: تغذیه سلامت اشتغال سه اولویت دولت است

با حضور وزیر بهداشت؛ بیمارستان کوار افتتاح شد

بهره برداری از بیمارستان 10 تخت خوابی در کامفیروز فارس

رقابت برای ورود به دانشگاه سراسری آغاز شد

بهره برداری از 2 بیمارستان خیرساز در فارس با حضور وزیر بهداشت

نکات کوتاه پیرامون تغذیه کنکوری‎ها

آینه بغل خودرو با امکان پوشش نقاط کور در شیراز ساخته شد

تغذیه سالم ضامن سلامت جامعه

تولد چهلمین چندقلو در بیمارستان حضرت زینب(س) شیراز

تعداد داوطلبان کنکور 11 درصد افزایش دارد/ عبور عدد کنکوری های فارس از 84 هزار نفر

نکاتی در مورد آفت دهانی

مردادماه آغاز ثبت نام دانش آموزان اول و دوم متوسطه در فارس/ طرح آدرس ملاک ثبت نام است

نخستین مدرسه سبز در شیراز احداث می شود/ نیاز به خلاقیت برای پویایی اقتصاد فضای آموزشی

قارچ‏های پرورشی در بسته‏ بندی‎های برچسب‏دار قابل مصرف است

راهیابی 7 تیم درس پژوهی از معلمان ابتدایی فارس به مرحله کشوری

دانشگاه علوم پزشکی شیراز درحوزه پژوهشی ازبرترین های کشور است

فعالیت 70 مرکز تحقیقاتی زیر مجموعه‌ی علوم پزشکی شیراز

کاشت ایمپلنت با تعرفه دولتی در شیراز

اشتغال 90 درصدی فارغ التحصیلان دانشکده پرستاری لامرد

حرکت به سمت ایجاد و توسعه‌ی دانشگاه‌های نسل سوم یک الزام است

روشی برای مهار ریزگردها در دانشگاه جهرم ابداع شد

تعداد بیسوادان 10 تا 49 ساله فارس 4 درصد است

ام اس از زبان یک متخصص/ویتامین دی را مراقبت کنید

مقابله علمی با خشکسالی، نیازمند تامین اعتباراست

برگزاری المپیاد مهارت‌ ویژه‌ی نوجوانان در شیراز

پزشک خانواده اجباری دستاورد مثبتی به همراه ندارد

بهره‌وری بیشتر از ظرفیت‌های جهاددانشگاهی/ برگزاری کنفرانس رسانه‌های سنتی و مدرن در شیراز

بودجه‌ی علوم پزشکی شیراز 20 درصد کاهش یافته است

کودکان جهرمی برای آزمون ریاضی جهانی پیکار کردند