آخرين مطالب

یک استاد دانشگاه:

دوستی در ساختار اندیشگان ابوحیان عنوانی عام برای همبستگی است علمي

  بزرگنمايي:

فارس آنلاین - پژوهشگر و استاد دانشگاه گفت: دوستی از مهمترین مقوله‌های فلسفی- اخلاقی و سیاسی به شمار می‌رود؛ این مقوله در ساختار اندیشگان ابوحیان توحیدی شیرازی، عنوان عام برای استعداد ذاتی انسان برای ارتباط و همبستگی است.
به گزارش ایسنا منطقه‌ی فارس، محمدرضا خالصی که عصر سه‌شنبه 15 اسفند به‌عنوان سخنران نشست تخصصی همایش بین‌المللی ادبیات؛ زبان همدلی، مقاله‌ای را با عنوان " پارادایم‌های دوستی در قرن چهارم و در اندیشه‌ ابوحیان توحیدی شیرازی" ارائه می‌داد، به تبیین اندیشه‌های این اندیشمند پرداخت.
خالصی با بیان اینکه کتاب الصداقه والصدیق ابوحیانِ توحیدی از جامع‌ترین کتاب‌هایی است که در جهان اسلام بدین منظور تألیف شده است، خاطرنشان کرد: در این مقال به بررسیِ آراء و اندیشه‌های فلسفی و فکری ابوحیان در زمینه دوستی پرداخته و تأثیر اجتماع ، سیاست و فرهنگ قرنِ چهارم بر او و بر کتاب الصداقه والصدیق مَدِ نظر قرار گرفته است .
او توضیح داد: در میان سال‌های 236 تا 442 هجری در بخش‌هایی از شرقِ حوزه اسلامی، یعنی منطقه‌ی ایران و عراق و غربِ آن یعنی در اَندلُس، ما شاهد برآمدنِ فرهنگ و تمدن و اخلاق و آفرینش‌گری هایی هستیم که در سایه‌ی آن همه‌ی شاخه‌های دانش، شکوفا شده و اندیشمندانی خَلّاق، پدیدار آمدند که از چشمه‌ی همه‌ی میراث‌های اندیشگی آن روزگار یعنی اندیشه‌های ایرانی، هندی، سُریانی، یهودی، مسیحی و یونانی بهره بردند؛ وجه مشترک همه آنان استفاده از زبانِ عربی به عنوانِ ابزار مشترک زبانی بود.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: اسلام که در رقابت با مسیحیّت و یهودیّت واقع شده بود نیز آن چارچوبِ متافیزیکی و دیدگاهِ روحانی‌ای بود که مرزهای همه‌ی فضای اندیشگیِ سَده‌های میانی را شکل می‌داد؛ در این زمان، جهانِ اسلام دورانی از شکوفایی فلسفی را تجربه می‌کند و جنبشِ عظیم انسان‌گرایی اسلامی شکل می‌یابد.
او با بیان اینکه در آن دوران ابوحیان توحیدی‌شیرازی یکی از چهره‌های بسیار درخشانِ این نوع اندیشه‌ورزی به‌شمار می‌رفت، گفت: این اندیشمند کوشید تا با بهره‌گیری از توان و سیطره‌ی بی‌مانند خود بر زبانِ عربی و بر عقلانیّت و دانش فراگیر و وسیع و بی‌بَدیل خود از رویدادهای سیاسی و تصوّفِ اسلامی، پروژه انسان‌گرایی اسلامی را به پیش بَرَد.
خالصی با تصریح اینکه ابوحیان از آن دست اندیشمندانِ بزرگی بود که به نام انسان طغیان کرد، افزود: آن‌ همه توصیفات زنده‌ی وی از نشست‌ها و مُناقِشات عالِمان و روشنفکران و دین‌مداران و سیاستمداران درسایه‌ی حکومتِ آلِ بویه در ایران و عراق که جریان داشت به تنهایی برای پرده بَرداشتن از این جنبش انسان‌گرایانه و اِثبات آن کفایت می‌کند.
او اضافه کرد: ابوحیان یکی از شخصیت‌های فکری نادر در تاریخِ اسلام است که به نامِ انسان و برای انسان، به پا خاست و شورید و در دوران کلاسیکِ اسلامی و بیش از رُنِسانس و دوران روشنگری اروپا به این مهم پرداخت؛ او را می‌توان بدون هیچ مبالغه‌ای از سازندگانِ این زیرساختِ فکری به‌ شمار آورد.
خالصی با بیان اینکه آثارِ این نویسنده و متفکر بزرگ که در قرن چهارم هجری شورشی با نامِ انسان اختیار کرد می‌تواند ما را با آلبر کاموی ژرف نگرتر، مطلع‌تر و وسیع تری رو به رو کند، افزود: ابوحیان، اهداف ذاتی بر وضعیّتِ انسان‌ ‎ مدار را برای ما آشکار و برجسته می کند که از آن جمله می‌توان به جستجوی پیوسته و پایدار معنا در سطح تجسّم درونی و تاریخی محسوسش اشاره داشت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، ابوحیان می‌داند که روحِ معنا و پویایی آن اموری‌اند که با تضاد و تَقابُل خودآگاه و وجدان افراد رابطه ای پایاپایی دارند؛ اضافه کرد: این تضاد و تَقابُل است که آن معنا را پردازش می‌کند و در سطحِ قبول یا رد آن را میان ذاتی‌های تحت اختیار در مُجادِلات قرون وسطایی یا مناظره‌های پُرباری گسترش می‌دهد.
او بر این اعتقاد تاکید کرد که آثار ابوحیان در زمینه‌ی انسان‌گرایی الگوی قرن چهارم به‌حساب می‌آید چرا که او در آثارش با قاطعیّتِ نقّادانه و یقین شعله‌ورش توجه‌ها و اندیشه‌ها و اهداف یک نسل را در این زمینه نشان می‌دهد. نسلی که پس از فارابی آمد و با ابن‌سینا پایان یافت.
خالصی با یادآوری اینکه ابوحیان در مانیفستِ مشهورِ خود اعلام می‌کند که آدمی خود معضلِ خویش است، گفت: این سخن باعث شد که همه‌چیز او بر محورِ انسان باشد؛ نوشته‌هایش، شورشِ فکری‌اش و نقدِ قاطعا نه اش ولی با این همه چنان نیست که از ابعادِ معنوی خود غافل باشد، شاید همین مسأله بود که او را به سمتِ نوشتن کتابی کشاند.
این پژوهشگر گفت: ابوحیان می‌خواست کُنشِ سیاسی را با اخلاقِ انسانیِ مَلموس و محسوس در جامعه پیوند دهد و خطابه‌های ارسطویی را با بیان و نحوِ عربی غنی‌تر سازد و نوشتارِ تاریخی را برای توضیحِ مُناظره‌های الاهیاتی و فقهی به‌کار گیرد و همه مواردِ درسی و مَعارفِ موجود را به دقّت زیر نظر بگیرد تا بتواند از اسرارِ انسان و جهان و تاریخ ، پرده بَردارد.
خالصی تاکید کرد: این همه به توسعه‌ی پایدار افق‌های عقل و سرسپردگی به اِبداع و خلاقیّت و جستجوی امرِ زیبا و حقیقی و عادلانه و پذیرش همه سُنت‌های فرهنگی در شهرهای چند ملّیتی، همچون بغداد، ری و شیراز می‌انجامد.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه تصریح کرد: بی‌شک ابوحیان، نمونه‌ی انسان‌گرایی گوشه‌نشین نیست. او با نگاهِ نَقّادانه و قاطعیّتِ تند و تیز وجودی خویش، هم ‌روزگارانش را برای ما به تصویر کشیده است؛ نسلِ ابوحیان ، نقطه اوجِ آزاداندیشی تمدنِ اسلامی مَحسوب می‌شوند.دوستی از مهمترین مقوله‌های فلسفی- اخلاقی و سیاسی به‌شمار می‌رود؛ این مقوله در ساختارِ اندیشگانِ ابوحیان توحیدی شیرازی، عنوانی عام برای استعدادِ ذاتی انسان برای ارتباط و همبستگی است.
به گزارش ......... محمدرضا خالصی که به‌عنوان سخنران نشست تخصصی همایش بین‌المللی ادبیات؛ زبان همدلی سخن می‌گفت، افزود: دوستی در ساختارِ فکری ابوحیان، در فضای "ادیب – دوست" شکل می‌گیرد.
خالصی با بیان اینکه ابوحیان،‌ شخصیتی واقعی و شناخته شده‌ و مُجسَّم در قرنِ چهارم و در پی سعادتِ کلی بشر است، گفت: سعادتی که هم‌چون ابزاری به‌کار گرفته می‌شود تا در این جهان به واسطه دیگری یا دیگران نیاز خود را برطرف کند و در عین حال غایتی نهایی و بازپَسینی دارد و آن، همان اتّحاد با خدا- خیر است.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی فارس اضافه کرد: اِستشعار بر دیگری مسیر رسیدن به خود است که در روند کمال، از آگاهی به دیگران می‌گذرد و رازداری و وفاداری و خیرخواهی و صداقت از لوازم اساسی آن به شمار می روند .
خالصی با بیان اینکه کتاب الصداقه والصدیق ابوحیانِ توحیدی از جامع‌ترین کتاب‌هایی است که در جهان اسلام بدین منظور تألیف شده است، خاطرنشان کرد: در این مقال به بررسیِ آراء و اندیشه‌های فلسفی و فکری ابوحیان در زمینه دوستی پرداخته و تأثیر اجتماع ، سیاست و فرهنگ قرنِ چهارم بر او و بر کتاب الصداقه والصدیق مَدِ نظر قرار گرفته است .
او توضیح داد: در میان سال‌های 236 تا 442 هجری در بخش‌هایی از شرقِ حوزه اسلامی، یعنی منطقه‌ی ایران و عراق و غربِ آن یعنی در اَندلُس، ما شاهد برآمدنِ فرهنگ و تمدن و اخلاق و آفرینش‌گری هایی هستیم که در سایه‌ی آن همه‌ی شاخه‌های دانش، شکوفا شده و اندیشمندانی خَلّاق، پدیدار آمدند که از چشمه‌ی همه‌ی میراث‌های اندیشگی آن روزگار یعنی اندیشه‌های ایرانی، هندی، سُریانی، یهودی، مسیحی و یونانی بهره بردند؛ وجه مشترک همه آنان استفاده از زبانِ عربی به عنوانِ ابزار مشترک زبانی بود.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: اسلام که در رقابت با مسیحیّت و یهودیّت واقع شده بود نیز آن چارچوبِ متافیزیکی و دیدگاهِ روحانی‌ای بود که مرزهای همه‌ی فضای اندیشگیِ سَده‌های میانی را شکل می‌داد؛ در این زمان، جهانِ اسلام دورانی از شکوفایی فلسفی را تجربه می‌کند و جنبشِ عظیم انسان‌گرایی اسلامی شکل می‌یابد.
او با بیان اینکه در آن دوران ابوحیان توحیدی‌شیرازی یکی از چهره‌های بسیار درخشانِ این نوع اندیشه‌ورزی به‌شمار می‌رفت، گفت: این اندیشمند کوشید تا با بهره‌گیری از توان و سیطره‌ی بی‌مانند خود بر زبانِ عربی و بر عقلانیّت و دانش فراگیر و وسیع و بی‌بَدیل خود از رویدادهای سیاسی و تصوّفِ اسلامی، پروژه انسان‌گرایی اسلامی را به پیش بَرَد.
خالصی با تصریح اینکه ابوحیان از آن دست اندیشمندانِ بزرگی بود که به نام انسان طغیان کرد، افزود: آن‌ همه توصیفات زنده‌ی وی از نشست‌ها و مُناقِشات عالِمان و روشنفکران و دین‌مداران و سیاستمداران درسایه‌ی حکومتِ آلِ بویه در ایران و عراق که جریان داشت به تنهایی برای پرده بَرداشتن از این جنبش انسان‌گرایانه و اِثبات آن کفایت می‌کند.
او اضافه کرد: ابوحیان یکی از شخصیت‌های فکری نادر در تاریخِ اسلام است که به نامِ انسان و برای انسان، به پا خاست و شورید و در دوران کلاسیکِ اسلامی و بیش از رُنِسانس و دوران روشنگری اروپا به این مهم پرداخت؛ او را می‌توان بدون هیچ مبالغه‌ای از سازندگانِ این زیرساختِ فکری به‌ شمار آورد.
خالصی با بیان اینکه آثارِ این نویسنده و متفکر بزرگ که در قرن چهارم هجری شورشی با نامِ انسان اختیار کرد می‌تواند ما را با آلبر کاموی ژرف نگرتر، مطلع‌تر و وسیع تری رو به رو کند، افزود: ابوحیان، اهداف ذاتی بر وضعیّتِ انسان‌ ‎ مدار را برای ما آشکار و برجسته می کند که از آن جمله می‌توان به جستجوی پیوسته و پایدار معنا در سطح تجسّم درونی و تاریخی محسوسش اشاره داشت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، ابوحیان می‌داند که روحِ معنا و پویایی آن اموری‌اند که با تضاد و تَقابُل خودآگاه و وجدان افراد رابطه ای پایاپایی دارند؛ اضافه کرد: این تضاد و تَقابُل است که آن معنا را پردازش می‌کند و در سطحِ قبول یا رد آن را میان ذاتی‌های تحت اختیار در مُجادِلات قرون وسطایی یا مناظره‌های پُرباری گسترش می‌دهد.
او بر این اعتقاد تاکید کرد که آثار ابوحیان در زمینه‌ی انسان‌گرایی الگوی قرن چهارم به‌حساب می‌آید چرا که او در آثارش با قاطعیّتِ نقّادانه و یقین شعله‌ورش توجه‌ها و اندیشه‌ها و اهداف یک نسل را در این زمینه نشان می‌دهد. نسلی که پس از فارابی آمد و با ابن‌سینا پایان یافت.
خالصی با یادآوری اینکه ابوحیان در مانیفستِ مشهورِ خود اعلام می‌کند که آدمی خود معضلِ خویش است، گفت: این سخن باعث شد که همه‌چیز او بر محورِ انسان باشد؛ نوشته‌هایش، شورشِ فکری‌اش و نقدِ قاطعا نه اش ولی با این همه چنان نیست که از ابعادِ معنوی خود غافل باشد، شاید همین مسأله بود که او را به سمتِ نوشتن کتابی کشاند.
این پژوهشگر گفت: ابوحیان می‌خواست کُنشِ سیاسی را با اخلاقِ انسانیِ مَلموس و محسوس در جامعه پیوند دهد و خطابه‌های ارسطویی را با بیان و نحوِ عربی غنی‌تر سازد و نوشتارِ تاریخی را برای توضیحِ مُناظره‌های الاهیاتی و فقهی به‌کار گیرد و همه مواردِ درسی و مَعارفِ موجود را به دقّت زیر نظر بگیرد تا بتواند از اسرارِ انسان و جهان و تاریخ ، پرده بَردارد.
خالصی تاکید کرد: این همه به توسعه‌ی پایدار افق‌های عقل و سرسپردگی به اِبداع و خلاقیّت و جستجوی امرِ زیبا و حقیقی و عادلانه و پذیرش همه سُنت‌های فرهنگی در شهرهای چند ملّیتی، همچون بغداد، ری و شیراز می‌انجامد.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه تصریح کرد: بی‌شک ابوحیان، نمونه‌ی انسان‌گرایی گوشه‌نشین نیست. او با نگاهِ نَقّادانه و قاطعیّتِ تند و تیز وجودی خویش، هم ‌روزگارانش را برای ما به تصویر کشیده است؛ نسلِ ابوحیان ، نقطه اوجِ آزاداندیشی تمدنِ اسلامی مَحسوب می‌شوند.
خالصی با تاکید براینکه دوستی در قرن چهارم اهمیتی بسیار داشته، کتاب الصداقه و المیزان نوشته‌ی ابوحیان را جامع‌ترین کتاب در موضوع دوستی در قرن چهارم برشمرد و با اشاره به ویژگی‌های این اثر، گفت: ابوحیان میان معانی شبیه به هم در موضوع دوستی باریک بین شده و بین آنها فرق گذاشته است و حتی مسائل روانی واژه‌ها را مد نظر داشته .
این پژوهشگر با یادآوری اینکه ابوحیان انواع دوستی را در این اثر مکتوب می‌کاود، خاطرنشان کرد: استشهاد به شعر، وفور اندیشه و کلام فلاسفه‌ی یونان، بهره‌گیری از اندیشه و کلام اندیشمندان، استناد به سخنان و احادیث شخصیت‌های مذهبی، استناد به سخنان و گفته‌های شخصیت‌های سیاسی، نثر زیبا و منحصر به فرد و ... از ویژگی‌های کتاب ابوحیان توحیدی شیرازی است.
انتهای پیام




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

محدودیت منابع آب باید در توسعه فیزیکی شیراز لحاظ شود

معاون دانشگاه علمی کاربردی کشور: امسال 80 هزار نفر در علمی کاربردی پذیرش شده‌اند

مبادله تفاهمنامه بین آزمایشگاه علوم اعصاب شیراز و مراکز تحقیقاتی و پژوهشی

امسال 80 هزار نفر در علمی کاربردی پذیرش شده‌اند

تصاویر زادآوری افعی شاخ دار در لامرد فارس ثبت شد

دانش‌منش سرپرست جدید دانشگاه علمی کاربردی فارس

نکاتی که برای تهیه و توزیع غذاهای نذری نباید فراموش کنیم!

انتقال گوشت شکار غیرمجاز به خارج کشور ناکام ماند

همایش علامه خفری سال آینده برگزار می شود

راه اندازی سامانه مشاوره اینترنتی دانشجویان علوم پزشکی شیراز

تعداد عمل‎های پیوند کبد در شیراز برابر با اروپا و آمریکا است/ سالانه 500 عمل پیوند کبد در شیراز انجام می‌شود

کسب رتبه دوم جشنواره فرهنگی وزارت بهداشت توسط علوم پزشکی شیراز

مرگ مشکوک یک کودک در شیراز/ انجام نمونه برداری برای مشخص شدن علت

ایجاد زیرساخت اشتغال توسط خیرین نخبه‎پرور فارس

ایجاد زیرساخت اشتغال برای نخبگان توسط خیرین نخبه‎پرور فارس

درمان 90 درصد بیماری‌های قلبی جنین در شیراز/ پیشگامی شیراز در جراحی جنین

برگزاری سمینار "اتوفاژی" در شیراز

ورود جهاددانشگاهی فارس به فرآوری گیاهان دارویی

عادی شدن وضعیت دارو تا یک‌ماه آینده/ دارو کم است اما نایاب نیست

راه‌اندازی مدرسه فصلی خلاقیت در 15 شهرستان فارس

نقش تاثیرگذار دانشگاه آزاد در علمی کردن ورزش انکارناپذیر است

دانشگاه شیراز و استامبول تفاهم‌نامه همکاری مبادله کردند

آغاز مسابقات فوتسال دانشجویان دانشگاه آزاد کشور در شیراز

بر گزاری جشن ولایت در جهاددانشگاهی فارس

آغاز به کار نخستین اجلاس اجتماعی شدن سلامت در شیراز

افتتاح ٥٠ پروژه بهداشتی درمانی در فارس/ تبادار: زیرساخت‌های سلامت باید توسعه یابد

فینالیست شدن طرح "مدرسه فصلی خلاقیت و ایده‌پردازی" در یونسکو

آغاز به‌کار نوزدهمین کنفرانس آموزش فیزیک در شیراز

32 ناحیه فارس تحت پوشش طرح شهاب قرار می گیرد

سکان هدایت آموزش و پرورش فارس به نجفی سپرده شد

اجرای راهکارهایی برای تضمین آینده کودکان در استان فارس

کلاس‌ آمادگی کنکور دروازه‌ی دانشگاه یا درگاه درآمد

تحولات نظام آموزشی باید توسط دانش‌آموزان انجام شود

راه‌اندازی نخستین داروخانه‌ی هوشمند دوستدار سالمند در شیراز

آغاز تولید گراند پد و لامپ اشعه‌ی ایکس در شیراز

پژوهش های فناورانه تا 500 میلیون ریال حمایت مالی می شوند

مشارکت 144 هزار دانش‌آموز فارسی در جشنواره‌ی جابربن حیان

50 محصول دانش بنیان تجهیزات پزشکی در شیراز رونمایی شد

مراقب تداخل دارو با غذا باشیم

بلاهایی که فرونشست برسردشت های فارس آورد/ فروچاله 120 متری

افزایش طول زندگی زوج‌ها در فارس

جشن سالروز تاسیس جهاددانشگاهی در فارس برگزار شد/ بابایی: تحول را با امید به آینده ملاک قرار داده‌ایم

راه‌های انتقال و پیشگیری از بیماری کیست هیداتید

برگزاری همایش ترویج تغذیه با شیر مادر در شیراز

پذیرش 25 هزار دانشجوی مقطع کارشناسی در پیام‌نور فارس

آغاز به کار مدرسه‌ی تابستانی یادگیری الکترونیکی در شیراز

تغذیه با شیر مادر خطر مرگ شیرخواران را کاهش می‌دهد

جهاددانشگاهی با تمام ظرفیت در خدمت ارتقاء توان تولید ملی است

رییس جهاددانشگاهی فارس سخنران قبل خطبه‌های نماز جمعه‌ی شیراز

جهرم از مناطق اندمیک سالک در فارس