پیام فارس

آخرين مطالب

دارنده نشان درجه یک هنر خاتم‌سازی ایران:

نگران زوال هنر خاتم‌سازی شیرازم/ آرزویم تربیت شاگرد است فرهنگي

  بزرگنمايي:

پیام فارس - اهل شیراز است؛ یک شیرازی اهل دل و صاحب هنر؛ هنری اصیل که ریشه در گذشته شهرش دارد. ذوقش همچون هنرش ظریف و اصیل است؛ با آن نگاه نافذ که تا عمق جانت می نشیند. مانند هنرش که در سکوت با جان و دل بیننده بازی می کند و سخن می گوید.
به گزارش ایسنا منطقه فارس، خاتمکاری، از هنرهای اصیل و بی بدیل شیرازی‌هاست؛ باید نجاری و نقاشی و حکاکی و شاعری بلد باشی و کنار دست استادی صاحب دل سالها شاگردی کنی تا دست ساخته‌هایت ماندگار شود؛ هنری که حالا تعداد استادان و شاگردانش کم شمارند.

عبدالخالق گلریز خاتمی، از اساتید برجسته هنرخاتم‌سازی در شیراز و کشور و دارای نشان درجه یک هنری در این رشته است؛ وقتی قرار گفت و گویمان جفت و جور شد؛ راهی منزلش شدم؛ آپارتمانی در خیابان همت شمالی، جایی دور از آن مرکز شهری که در آن زاده و پرورده شد و سال‌های سال آثاری زیبا خلق کرد.
استاد عبدالخالق گلریزخاتمی، شانزده آبان سال 26 در محله‌ی لب آب ( از محله‌های قدیمی شیراز) چشم به جهان گشود. او از همان کودکی تحت نظارت پدرش، استاد غلامحسین گلریزخاتمی، به آموختن هنر اصیل خاتم‌سازی پرداخت، هنری که سابقه 500 ساله در خانواده او داشته و دارد.
عبدالعلی گلریزخاتمی برادر عبدالخالق گلریزخاتمی، که فروردین سال 94 جان به جان آفرین تسیلم کرد، از اساتید گل‌پیچ خام در ایران بود.
این خاتم‌ساز چیره دست تا سال 1380 کارگاهی در بازارچه حاج ذینل محله سنگ سیاه و فروشگاهی در سرای مشیر بازار وکیل داشت اما بعد از بیماری همسرش، تصمیم گرفت خود به مراقبت از او بپردازد پس کارگاه خاتم سازی خود را خانه منتقل کرد و تاکنون در خانه مشغول به‌کار است.
او که حالا هفتادسالگی را از سر گذرانده و روزگارش را در آپارتمانی که هم خانه و هم کارگاه است طی می کند؛ روزگاری که چند سالی است بدون همراه و شریک زندگی اش و با دلنگرانی‌های هنری‌اش، سخت می گذرد و بی احوال پرسی خیلی‌ها، خانه استاد روزها پر است از ضرباهنگ ابزار کار خاتم پر است تکه‌های چوب و استخوان شتر و رنگ و خط و طرح و خال ...
با استاد گلریزخاتمی در آپارتمان نه چندان بزرگش، دیدار و گفت و گویی دلنشین داشتیم؛ از دور و نزدیک، از دلخوشی و دل ناگرانی‌ها، از نگاه به آینده و آخرین آرزوها برای فردای این سرزمین و هنر اصیل خاتمکاری شیراز.
این استاد خاتمکار، سال‌های متمادی از عمرش را صرف ساختن 2 صندوق زیبای خاتم کرده؛ حالا و بعد از تمام شدن کار، مهمترین آرزویش را آموزش داشته‌های هنریش به دیگران عنوان می‌کند..
آموزش هنر خاتم مهمترین دلمشغولی
عبدالخالق گلریز خاتمی، استاد خاتم‌ساز و دارنده نشان درجه یک هنر خاتم، این هنر را از اجدادش به میراث برده؛ از کودکی آموختن را آغاز کرده و بیش از ربع قرن با این هنر قرین بوده است.
او که سال‌ها قبل دکانش در سرای مشیر را به خاطر همسرش فروخت و از دل شیراز و بافت تاریخی آن به آپارتمانی هجرت کرد؛ قریب به 15 سال است که خانه و کارگاهش یکی شده تا هم از همراه زندگیش مراقبت کند و هم به کار دل بپردازد!!.
این استاد خاتم‌ساز با آن لهجه‌ی اصیل شیرازی، از روزهای سخت و آسان زندگی هفتادساله‌اش کمتر می‌گوید و بیشتر از خاتم حرف می زند.
گلریزخاتمی می‌گوید: من که برای همیشه زنده نیستم؛ تعداد استادان خاتم‌ساز که خاتم‌کاری شیراز را بدانند؛ به تعداد انگشتان دست است؛ اگرچه مدعیان دانستن این هنر بسیار زیادند؛ شاید مهمترین دلمشغولی و نگرانیم مهیا شدن امکانی برای تربیت شاگرد است؛ کسانی که خاتم‌کاری را درک کنند. علاقه دارم شاگردانی تربیت کنم تا بعد از خودم بتوانند جایگزینم شوند و هنرخاتم من که از اجدادم به ارث برده ام را ماندگار کنند .

تعداد استادان خاتم ساز کمتر ازانگشتان یک دست
دارنده نشان همای هنر با اشاره به اینکه تعداد استادان خاتم ساز در کشور کمتر از انگشتان یک دست است، می‌گوید فقط سه نفر درکل ایران هنر اصیل خاتم را به شکل کامل بلد هستند و می توانند آموزش دهند، اما متأسفانه تعداد افرادی که ادعای بلد بودن این هنر اصیل را دارند، بسیار زیاد است .
گلریزخاتمی می‌افزاید: خاتم ساز هنرمند فردی است که خودش همه وسایل لازم برای ساخت یک جعبه خاتم را بادست خودش و بااستفاده از وسایل و مواد اولیه بسازد بدون اینکه قطعه ای را خریداری کند که متاسفانه امروز این افراد به ندرت وجود دارند .
این استاد چیره‌دست خاتم شیراز با ابراز تاسف از راه اندازی کلاس های مختلف آموزش خاتم بدون توجه به الزامات مربی، می‌گوید: امروزه همه جا کلاس آموزش خاتم سازی راه انداخته‌اند؛ حال آنکه بسیاری از مدرسان خودشان به درستی خاتم و خاتم سازی را نمی شناسند و با اشتباه های بسیار زیاد درحال آموزش دادن به فرد دیگری هستندکه این موضوع باعث پایمال شدن هنر سه هزار ساله خاتم می شود .

این هنرمند شیراز با تأکید براینکه یادگیری هنر خاتم نیاز به استاد ماهر وآشنا به این هنر دارد، ادامه می‌دهد: برای تبدیل شدن به یک خاتم ساز ماهر باید افراد عملی کارکنند تا پیچ و خم های موجود در مسیر خاتم سازی را یاد بگیرند .
لزوم ایجاد کارگاه برای حفظ هنر اصیل خاتم
گلریزخاتمی با یادآوری اینکه درگذشته شاگردانی داشتم اما امروز به دلیل نبود مکان مناسب برای آموزش خاتم امکان پذیرش شاگرد ندارم؛ اضافه می‌کند: من کارگاهی برای آموزش ندارم و درگام اول لازم است تا مسئولان علاقمند به هنر خاتم مکانی را برای من مشخص کنند تا من تجهیزات لازم را فراهم کنم و درادامه علاقمندان برای آموزش به این مکان بیایند .
استاد خاتم شیراز می‌گوید: امروز نیاز عبدالخالق گلریز خاتمی یک کارگاه آموزش خاتم است تا ده جوان هنرمند را تبدیل به استادکار ماهر کند که بتواند در زمینه کارآفرینی و اشتغال زایی فعالیت کنند .
استاد گلریز خاتمی با تاکید براینکه به دلیل کهولت سن نمی توانم برای آموزش به مکان های مانند شهر صدرا و یا شهرک صنعتی بروم، خاطرنشان می‌کند: شهرداری شیراز میتواند به منظور ماندگاری هنری که صاحب اصلیش مردمان شیراز هستند زمینی هرچند کوچک برای راه اندازی آموزشگاه خاتم باحضور من به عنوان آموزش دهنده در نظر بگیرد تا این هنر اصیل که سابقه سه هزار سال درایران دارد از بین نرود و زنده بماند .
16سال تلاش برای ساخت اصیل ترین صندوق های خاتم
وی به 16 سال تلاش برای ساخت اصیل و ماندگارترین صندوق های خاتم موجود در دنیا اشاره و خاطرنشان می‌کند: سال 1380 ساخت این دو صندوق خاتم را به تنهایی آغاز کردم؛ کاری که روزهای انتهایی سال 96 به پایان رسیده است؛ ارزش ریالی این صندوق‌ها نیازمند کار کارشناسی و بسیار بسیار زیاد است.
استاد چیره‌دست خاتم شیراز می‌گوید: با تلاش فراوان توانستم کار ساخت این دو صندوق ارزشمند را به اتمام برسانم اما از زمان پایان کار تاکنون هیچکدام از مسئولان کشوری و استانی اقدامی برای رونمایی و حافظت از این آثار هنری ماندگار که نشان دهنده هنر اصیل خاتم شهر شیراز است انجام نداده اند.
دارنده نشان همای هنر اضافه می‌کند: هر کدام از صندوق ها داری طول 125 ، عرض 75 سانتیمتر و ارتفاع 85 سانتیمتر بوده و در ساخت آنها کارهای ظریف و سنگین خاتم‌سازی و خاتم‌کاری انجام شده است .

استاد گلریز خاتمی خاطر نشان می‌کند: در ساخت این دو صندوق فقط از سیم مفتول، چوب فوفل، عناب، استخوان شتر و لاتین به عنوان مواد اولیه استفاده شده و تمام کارهای ساختش را شخصا انجام داده‌ام، حتی اگر وسایل برش و کارم آسیب دید و خراب شد؛ شخصا آنها را تعمیر کرده یا اشکال فنی را برطرف کرده‌ام.
او می‌گوید: در ساخت این صندوق‌ها برای اولین بار در دنیا نقش های شاه گل 10 ، پنج ضلعی، سروی و متن 10 تند و متن 10 کند استفاده شده است .
دارنده نشان همای هنر در خاتم‌سازی می‌افزاید: تلفیق سنت و مدرنیته از ویژگی‌های منحصر بفرد خاتم‌های این دو صندوق است به گونه‌ای که طرح‌هایی از خاتم که از 300 سال پیش به کار نمی‌رفته در ساخت این دو اثر استفاده شده است.
به گزارش ایسنا؛ ساعت‌های گفت و گو با استاد گلریزخاتمی زود سپری شد؛ ساعت‌هایی که صحبت از خاتم‌سازی و خاتم‌کاری محور بود اما به همه جای گذشته‌ی استاد سرک کشیدیم! از روزگار کودکی و نوجوانی و شاگردی استادان چیره دست خاتم شیراز، تا روزگار رونق و کسادی؛ از اهمیت اصالت یک هنر تا نگرانی‌های عمیق در مورد به زوال رفتن خاتم‌سازی شیراز.
استاد را با خانه و کارگاهش تنها گذاشتم، با صندوق‌هایی که عمری به اندازه سال‌های شاگردی دکان استادان، برای ساخت آن هزینه کرده است؛ صندوق‌هایی که حالا باید به فکر مکانی فاخر برای نگهداری آنها بود.
انتهای پیام

لینک کوتاه:
https://www.payamefars.ir/Fa/News/58036/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

التهاب سیاسی در دانشگاه‌های آمریکا

فیزیوتراپی برای چه کسانی توصیه نمی‌شود؟

بررسی طرح مالیات بر عایدی سرمایه؛ نرخ مالیات املاک، خودرو، طلا و ارز چقدر است؟

افزایش سه برابری ظرفیت تبادل برق ایران و ترکمنستان

پاسخ معاون وزیر کار در مورد دستمزد کارگران؛ افزایش حقوق بی‌سابقه بوده، 119 درصد افزایش یافت

استفاده از ظرفیت مردم در راستای جهش تولید، از مهم‌ترین راهبردهای کمیته امداد فارس

بررسی راه‌های توسعه همکاری دانشگاه علوم پزشکی شیراز با دانشگاه پزشکی تاجیکستان

کنارگذرهای رودخانه خشک شیراز تا اطلاع ثانوی مسدود شدند

سیاست دولت سیزدهم در حوزه فرودگاهی رشد متوازن است

آبگرفتگی خیابان‌های شیراز در پی بارش شدید باران

حماس: تعداد اسیران فلسطینی را به ازای هر سرباز اسرائیلی از 500 به 50 کاهش دادیم

‌از بازگرداندن 100 میلیارد اراضی کشاورزی تا دستگیری سارقان کابل‌های مخابراتی در فارس

هیچ دولتی بدون مشارکت مردم توسعه پذیر نیست

اعطای گواهینامه فرودگاهی به فرودگاه شیراز

جانباز شیمیایی اهل تربت جام به جمع شهدا پیوست

اعطای گواهینامه فرودگاه بین المللی شیراز توسط رئیس سازمان هواپیمایی کشور

خطیر: خوشحالم واگذاری استقلال در زمان مدیریت من رقم خورد + فیلم

اسیر بعدی اسرائیلی که نتانیاهو می‌کشد کیست؟

امدادرسانی به خدمه کشتی تانزانیایی در خلیج‌ فارس

بارش رگباری باران در فارس

تردد روان در جاده‌های فارس

‌پلمب 3 منزل به‌دلیل فروش مواد مخدر در بافت قدیم شیراز

خدمتگذاری به محرومان و یتیمان از تعالیم امام خمینی(ره) نشأت گرفته است

عوارض مصرف بیش از اندازه برنج سفید

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به IBS هستند؟

مبادلات طلا ساماندهی می‌شود

وصول 110 هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی در سال گذشته

اتمام بررسی جداول لایحه بودجه 1403 در کمیسیون تلفیق

ابراز تاسف معاون وزیر صمت از کاهش عرضه محصولات پتروشیمی

هشدار وزارت کار: اخبار رسمی کالابرگ‌ را تنها از مراجع رسمی دنبال کنید

جریان مقاومت در مقیاس منطقه‌ای و جهانی فراگیر شده است

راه اندازی دبیرخانه مسابقات معماری و شهرسازی شهرداری شیراز

مسدود شدن کنارگذرهای رودخانه خشک شیراز

فرماندار شیراز: هنوز نرخ کرایه تاکسی کورسی 6000 تومان در شیراز قابلیت اجرایی ندارد

‌پلمب 3 منزل به دلیل فروش مواد مخدر در بافت قدیم شیراز

پیام تسلیت رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران در پی شهادت جانباز گرانقدر «سلمان کلیوند عباسی»

نشست هم‌اندیشی تشکل‌های ایثارگری با دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد

پیوند اعضای یک بیمار آمبولی ریه و ایست کامل قلبی، برای نخستین بار در کشور

هشدار به خانم‌ها در استفاده از رُژ لب/ وجود مواد مضر و سمی

هفت هزار تن چای خارجی اموال تملیکی به مزایده گذاشته شد

خبر خوب برای کارگران؛ اخراج سخت شد

تیرخلاص به خودروی کارکرده

خطیر: استقلال انشاالله برای قهرمانی سوم در آسیا آماده می‌شود

بوشهر میزبان جشنواره موسیقی خلیج‌ فارس

خطیر:واگذاری استقلال بزرگ‌ترین اتفاق بعد از قهرمانی آسیا بود

منبع حماس: 30 افسر شاباک اسیر حماس هستند

همایش بین المللی تاریخ، فرهنگ و تمدن خلیج فارس برگزار می‌شود

علی خطیر: امروز بزرگ‌ترین اتفاق برای باشگاه استقلال بعد از قهرمانی آسیا رقم خورد

آمادگی مرکز هوش مصنوعی دانشگاه سلمان فارسی کازرون برای پردازش داده‌های گستردۀ علمی

صاعقه و بارش شدید تگرگ در شهرستان شیراز