پایگاه خبری تحلیلی پیام فارس

آخرين مطالب

استیضاح روحانی چگونه ممکن می‌شود؟ سياسي

استیضاح روحانی چگونه ممکن می‌شود؟

  بزرگنمايي:

پیام فارس - نعمت احمدی حقوقدان در روزنامه شرق نوشت: این روزها خبرهایی به گوش می‌رسد که چند نماینده درصدد هستند با جمع‌آوری امضا، چنین اقدامی را کلید بزنند؛ اما قانون اساسی از نظر شکلی و ماهوی با استیضاح رئیس‌جمهور چگونه برخورد کرده است؟
استیضاح روحانی چگونه ممکن می‌شود؟
نعمت احمدی حقوقدان در روزنامه شرق نوشت: این روزها خبرهایی به گوش می‌رسد که چند نماینده درصدد هستند با جمع‌آوری امضا، چنین اقدامی را کلید بزنند؛ اما قانون اساسی از نظر شکلی و ماهوی با استیضاح رئیس‌جمهور چگونه برخورد کرده است؟
الف) از نظر شکلی حسب اصل 89 قانون اساسی نمایندگان مجلس می‌توانند در مواردی که لازم می‌دانند هیئت وزیران یا هریک از وزرا و نیز رئیس‌جمهور را با جمع‌آوری امضا استیضاح کنند. برابر بند 2 اصل 89 قانون اساسی، درصورتی‌که حداقل یک‌سوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواستار استیضاح رئیس‌جمهور باشند، درخواست استیضاح را امضا و به هیئت‌رئیسه مجلس تقدیم می‌کنند، در این صورت رئیس‌جمهور باید در یک ماه پس از طرح درخواست استیضاح، در مجلس حاضر شود و درباره مسائل مطرح‌شده در نامه درخواست استیضاح، توضیحات کافی را به نمایندگان درخواست‌کننده استیضاح بدهد.
موافقان و مخالفان استیضاح رئیس‌جمهور استدلال‌های خود را چه به‌عنوان مخالف و چه به‌عنوان موافق در صحن علنی مطرح می‌کنند و رئیس‌جمهور هم در پاسخ، دفاع لازم را به عمل می‌آورد. پس از آن رأی‌گیری می‌شود و درصورتی‌که اکثریت دوسوم کل نمایندگان به عدم کفایت رئیس‌جمهور رأی دادند، مراتب استیضاح رئیس‌جمهور در اجرای بند 10 اصل 110 قانون اساسی عزل رئیس‌جمهور به اطلاع مقام معظم رهبری می‌رسد.
یکی از اختیارات ایشان حسب بند 10 اصل 110 قانون اساسی، عزل رئیس‌جمهور پس از رأی عدم کفایت وی براساس اصل 89 قانون اساسی است. آیین‌نامه داخلی مجلس در مبحث استیضاح ذیل مواد 228 و بعد به نحوه استیضاح رئیس‌جمهور پرداخته است. حداکثر وقت برای مذاکره موافقان و مخالفان پنج ساعت است که به تساوی و متناوب انجام می‌شود. مدت صحبت برای هریک از موافقان و مخالفان حداکثر نیم‌ساعت خواهد بود که با رأی مجلس تا یک ساعت می‌توان آن را تمدید کرد.
برابر ماده 231 آیین‌نامه داخلی مجلس، وقت برای توضیحات و پاسخ‌های رئیس‌جمهور هم در مجموع پنج ساعت است؛ رئیس‌جمهور می‌تواند قسمتی از وقت خود را به نمایندگان موافق واگذار کند، البته این وقت، اضافه بر فرصتی است که خود نمایندگان برابر ماده 230 آیین‌نامه از آن برخوردارند، با این توضیح که رئیس‌جمهور می‌تواند بخشی از وقت خود را به نماینده یا نمایندگانی که موافق او هستند، تفویض کند.
ب) از نظر ماهیتی باید درخواست استیضاح رئیس‌جمهور حسب اصل 89 قانون اساسی روشن و معلوم باشد. نمایندگان مجلس هرگاه رئیس‌جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور کشور ناتوان ببینند، او را استیضاح می‌کنند؛ یعنی ناتوانی رئیس‌جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریتی قوه مجریه و اداره امور کشور اعلام می‌کنند. این بخش از اصل 89 قانون اساسی کلی و به باور نگارنده نارساست.
« اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرائی کشور» مطالبی کلی است و بدون ذکر علت، عنوان، موضوع و مصداق می‌توان با کلی‌گویی هر رئیس‌جمهوری را استیضاح کرد. البته آیین‌نامه داخلی مجلس در ماده 237 این ابهام کلی را به‌نوعی برطرف کرده و صراحتا اعلام می‌کند: «تقاضای استیضاح رئیس‌جمهور که -‌باید با ذکر موارد صریح و روشن و مستدل باشد- به رئیس مجلس داده شود. این تقاضا باید در اولین جلسه قرائت شود و ضمن چاپ و توزیع بین نمایندگان برای رئیس‌جمهور ارسال شود. در این صورت است که رئیس‌جمهور باید ظرف یک ماه در مجلس حاضر شود و درخصوص مسائل مطرح‌شده توضیحات کامل بدهد».
ملاحظه می‌شود استیضاح رئیس‌جمهور با تکیه بر قانون اساسی و نیز روند آیین‌نامه داخلی مجلس بسیار مشکل است. جمع‌آوری امضا از یک‌سوم نمایندگان و اطمینان از اینکه دوسوم نمایندگان در رأی‌گیری نهایی به درخواست استیضاح رأی مثبت بدهند، موضوعی نیست که قابل انجام باشد، چراکه عملکرد آقای روحانی در مدیریت اجرائی کشور منفی نیست. می‌دانیم کلیت نظام در مقابل شرایط به‌وجودآمده‌ خواه دلخواه جریان‌های سیاسی باشد یا نباشد، مسئول است.
نمی‌دانم نمایندگانی که قصد جمع‌آوری امضا برای استیضاح رئیس‌جمهور را دارند چه موضوع یا موضوعاتی را مصداق اجرانشدن وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرائی کشور می‌دانند؟ از منظر حقوقی درخواست بدون پشتوانه مردود است، به‌ویژه اگر چند نماینده در شرایط دشوار فعلی بخواهند از آن برای مطرح‌کردن خود در سال منتهی به انتخابات مجلس استفاده کنند و الا کیست که نداند در شرایط موجود و خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های ظالمانه آمریکا و شرایط ویژه اقتصادی که بر کشور حاکم شده است، نمی‌توان یک فرد یا قوه را مقصر قلمداد کرد.
نگارنده بر این باور است که از منظر تقسیم وظایف و نسبت اختیار و وظیفه، سهم نمایندگان مجلس در وضع موجود کشور کمتر از دولت نیست. آنان در تصویب قوانین اقتصادی و نیز لوایح بودجه سنواتی و نظارت بر حسن اجرای امور، باید پاسخ‌گوی موکلان خود باشند، نه رئیس‌جمهوری که در شرایط خاص و ویژه‌ کشور، در کنار هیئت دولت برای حل مشکلات می‌کوشد، هرچند ترکیب این کابینه را نسبت به کابینه دولت اول دکتر روحانی، ضعیف‌تر بدانیم باید نیاز به حضور مدیران کارآمد و باانگیزه و دارای نیروی جوانی را به دولت یادآوری کنیم.
شرایط موجود، همدلی و همراهی و وحدت را می‌طلبد نه مطرح‌کردن خود به‌عنوان طراح استیضاحی که امکان عملیاتی‌شدن آن از منظر تفسیر حقوقی شروط استیضاح، محل اشکال و از منظر سیاسی، تقریبا محال به نظر برسد.
منبع: bartarinha.ir





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

یادگارهای عصر قدیم زیر سایه ارگ کریمخان زند

مرمت بخش‌هایی از ارگ کریمخان زند آغاز شد

هتل آسمان بزرگترین مانع فراروی ثبت جهانی آثار زندیه است

امروز به لحاظ قدرت دفاعی در بهترین وضعیت قرار داریم

اگر بخواهیم شاخ آمریکا را می‌شکنیم

وزیر صنعت: ارز افت می‌کند، کالا‌ها ارزان می‌شود

استاندار: تیم‌های فوتبال فارس به سمت ایجاد درآمدهای پایدار حرکت کنند

فرهنگ دفاع مقدس به عنوان الگو به جوانان مسلمان جهان معرفی شود

واکنش استاندار فارس به یک فیلم اینستاگرامی/ دستفروش سامان می‌خواهد نه برخورد

سد معبر و پستی و بلندی های مقابله با آن

بساط دستفروشان در پیاده روها، به حق یا عامل حَق کشی

تشریح برنامه‌های گرامیداشت چهلمین سالگرد اقامه نماز جمعه در فارس

انتظار مردم از دستگاه قضایی اهتمام بیشتر در برخورد با فساد است

استاندار فارس: ماموران شهرداری با دستفروشان برخورد نکنند

سر منافع مردم عزیز با احدی معامله نکرده و نمی‌کنم

استاندار: سطح زیرکشت گلخانه‌ای فارس امسال دو برابر می‌شود

خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی راهبرد تداوم انقلاب است

امام جمعه شیراز: امور کشور به افراد شایسته واگذار شود

امام جمعه شیراز: نماز جمعه در گام دوم انقلاب با بازنگری تقویت و بهتر شود

انگور باغات کازرون فارس به کشورهای حوزه خلیج فارس صادر می شود

سرپرست وزارت آموزش و پرورش: آرامش در صندوق ذخیره فرهنگیان برقرار است

انگور زرین شیراز و مهمان نوازی تاکستان‌های فارس

پیش بینی برداشت 700 هزار تن انگور از باغ های فارس

پیاده روی اربعین نماد دلدادگی به آرمان‌های عاشوراست

برگزاری یادواره 54 شهید یگان ویژه فارس در شیراز

توجه رسانه به مباحث معنوی طرح شده در نماز جمعه

هفته گرامیداشت شهید دوران در شیراز برگزار می‌شود

دانشگاه های شیراز مسئول تحقیق درباره پارازیت ها شدند

آسیب های ناشی از امواج پارازیت دغدغه مهم شهروندان شیراز است

معاون وزارت بهداشت: تردیدی در تاثیر پارازیت‌ها بر افزایش بیماری‌ها نیست

دادستان شیراز: نظر کمیته حقیقت یاب سیل، فاقد اعتبار قضایی است

نکوهش تقلید از پایتخت تا تصویب پرداخت خسارت جانباختگان سیل در شورای شهر شیراز

پروژه آلومینیوم جنوب تامین کننده 40 درصد نیاز کشور خواهد بود

اولویت تخصیص ارز به بخش تولید زمینه ساز رونق صنعت شد

خط تولید شیشه ضدگلوله در شیراز راه‌اندازی شد

خط تولید شیشه ضدگلوله در شیراز افتتاح شد

56 درصد تصادفات مربوط به نقاط حادثه خیز است

پیچ مرگ در حاشیه جاده

کمربندی شیراز، قتلگاه و بدون متولی

استاندار فارس: شعار رونق تولید نباید به سربرگ ادارات محدود بماند

استاندار: فارس دومین استان کشور از نظر کاهش نرخ بیکاری است

ماموریت استاندار فارس به دستگاه‌های اجرایی برای صیانت از هدف تسهیلات اشتغال

اتمام حجت رحیمی برای دست‌اندرکاران حوزه اشتغال فارس

تشکل های دانشجویی فارس و صدور بیانیه جدید برای اعلام برائت از بیگانگان

استان فارس دارای رتبه دوم ایجاد اشتغال و بیکاری در کشور است

فعالیت‌های داوطلبان احتمالی مجلس رصد می شود/بکارگیری 11 هزار ناظر

نظارت شورای نگهبان از ملزومات تحقق مردم سالاری دینی است

تجهیزات جدید پدافند جنگ نوین تحویل نیروی دریایی سپاه شد

عدم انتقال درست مفاهیم دینی باعث بروز آسیب اجتماعی است

روش توزیع پزشکان اشکال دارد