پایگاه خبری تحلیلی پیام فارس

آخرين مطالب

استیضاح روحانی چگونه ممکن می‌شود؟ سياسي

استیضاح روحانی چگونه ممکن می‌شود؟

  بزرگنمايي:

پیام فارس - نعمت احمدی حقوقدان در روزنامه شرق نوشت: این روزها خبرهایی به گوش می‌رسد که چند نماینده درصدد هستند با جمع‌آوری امضا، چنین اقدامی را کلید بزنند؛ اما قانون اساسی از نظر شکلی و ماهوی با استیضاح رئیس‌جمهور چگونه برخورد کرده است؟
استیضاح روحانی چگونه ممکن می‌شود؟
نعمت احمدی حقوقدان در روزنامه شرق نوشت: این روزها خبرهایی به گوش می‌رسد که چند نماینده درصدد هستند با جمع‌آوری امضا، چنین اقدامی را کلید بزنند؛ اما قانون اساسی از نظر شکلی و ماهوی با استیضاح رئیس‌جمهور چگونه برخورد کرده است؟
الف) از نظر شکلی حسب اصل 89 قانون اساسی نمایندگان مجلس می‌توانند در مواردی که لازم می‌دانند هیئت وزیران یا هریک از وزرا و نیز رئیس‌جمهور را با جمع‌آوری امضا استیضاح کنند. برابر بند 2 اصل 89 قانون اساسی، درصورتی‌که حداقل یک‌سوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواستار استیضاح رئیس‌جمهور باشند، درخواست استیضاح را امضا و به هیئت‌رئیسه مجلس تقدیم می‌کنند، در این صورت رئیس‌جمهور باید در یک ماه پس از طرح درخواست استیضاح، در مجلس حاضر شود و درباره مسائل مطرح‌شده در نامه درخواست استیضاح، توضیحات کافی را به نمایندگان درخواست‌کننده استیضاح بدهد.
موافقان و مخالفان استیضاح رئیس‌جمهور استدلال‌های خود را چه به‌عنوان مخالف و چه به‌عنوان موافق در صحن علنی مطرح می‌کنند و رئیس‌جمهور هم در پاسخ، دفاع لازم را به عمل می‌آورد. پس از آن رأی‌گیری می‌شود و درصورتی‌که اکثریت دوسوم کل نمایندگان به عدم کفایت رئیس‌جمهور رأی دادند، مراتب استیضاح رئیس‌جمهور در اجرای بند 10 اصل 110 قانون اساسی عزل رئیس‌جمهور به اطلاع مقام معظم رهبری می‌رسد.
یکی از اختیارات ایشان حسب بند 10 اصل 110 قانون اساسی، عزل رئیس‌جمهور پس از رأی عدم کفایت وی براساس اصل 89 قانون اساسی است. آیین‌نامه داخلی مجلس در مبحث استیضاح ذیل مواد 228 و بعد به نحوه استیضاح رئیس‌جمهور پرداخته است. حداکثر وقت برای مذاکره موافقان و مخالفان پنج ساعت است که به تساوی و متناوب انجام می‌شود. مدت صحبت برای هریک از موافقان و مخالفان حداکثر نیم‌ساعت خواهد بود که با رأی مجلس تا یک ساعت می‌توان آن را تمدید کرد.
برابر ماده 231 آیین‌نامه داخلی مجلس، وقت برای توضیحات و پاسخ‌های رئیس‌جمهور هم در مجموع پنج ساعت است؛ رئیس‌جمهور می‌تواند قسمتی از وقت خود را به نمایندگان موافق واگذار کند، البته این وقت، اضافه بر فرصتی است که خود نمایندگان برابر ماده 230 آیین‌نامه از آن برخوردارند، با این توضیح که رئیس‌جمهور می‌تواند بخشی از وقت خود را به نماینده یا نمایندگانی که موافق او هستند، تفویض کند.
ب) از نظر ماهیتی باید درخواست استیضاح رئیس‌جمهور حسب اصل 89 قانون اساسی روشن و معلوم باشد. نمایندگان مجلس هرگاه رئیس‌جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور کشور ناتوان ببینند، او را استیضاح می‌کنند؛ یعنی ناتوانی رئیس‌جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریتی قوه مجریه و اداره امور کشور اعلام می‌کنند. این بخش از اصل 89 قانون اساسی کلی و به باور نگارنده نارساست.
« اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرائی کشور» مطالبی کلی است و بدون ذکر علت، عنوان، موضوع و مصداق می‌توان با کلی‌گویی هر رئیس‌جمهوری را استیضاح کرد. البته آیین‌نامه داخلی مجلس در ماده 237 این ابهام کلی را به‌نوعی برطرف کرده و صراحتا اعلام می‌کند: «تقاضای استیضاح رئیس‌جمهور که -‌باید با ذکر موارد صریح و روشن و مستدل باشد- به رئیس مجلس داده شود. این تقاضا باید در اولین جلسه قرائت شود و ضمن چاپ و توزیع بین نمایندگان برای رئیس‌جمهور ارسال شود. در این صورت است که رئیس‌جمهور باید ظرف یک ماه در مجلس حاضر شود و درخصوص مسائل مطرح‌شده توضیحات کامل بدهد».
ملاحظه می‌شود استیضاح رئیس‌جمهور با تکیه بر قانون اساسی و نیز روند آیین‌نامه داخلی مجلس بسیار مشکل است. جمع‌آوری امضا از یک‌سوم نمایندگان و اطمینان از اینکه دوسوم نمایندگان در رأی‌گیری نهایی به درخواست استیضاح رأی مثبت بدهند، موضوعی نیست که قابل انجام باشد، چراکه عملکرد آقای روحانی در مدیریت اجرائی کشور منفی نیست. می‌دانیم کلیت نظام در مقابل شرایط به‌وجودآمده‌ خواه دلخواه جریان‌های سیاسی باشد یا نباشد، مسئول است.
نمی‌دانم نمایندگانی که قصد جمع‌آوری امضا برای استیضاح رئیس‌جمهور را دارند چه موضوع یا موضوعاتی را مصداق اجرانشدن وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرائی کشور می‌دانند؟ از منظر حقوقی درخواست بدون پشتوانه مردود است، به‌ویژه اگر چند نماینده در شرایط دشوار فعلی بخواهند از آن برای مطرح‌کردن خود در سال منتهی به انتخابات مجلس استفاده کنند و الا کیست که نداند در شرایط موجود و خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های ظالمانه آمریکا و شرایط ویژه اقتصادی که بر کشور حاکم شده است، نمی‌توان یک فرد یا قوه را مقصر قلمداد کرد.
نگارنده بر این باور است که از منظر تقسیم وظایف و نسبت اختیار و وظیفه، سهم نمایندگان مجلس در وضع موجود کشور کمتر از دولت نیست. آنان در تصویب قوانین اقتصادی و نیز لوایح بودجه سنواتی و نظارت بر حسن اجرای امور، باید پاسخ‌گوی موکلان خود باشند، نه رئیس‌جمهوری که در شرایط خاص و ویژه‌ کشور، در کنار هیئت دولت برای حل مشکلات می‌کوشد، هرچند ترکیب این کابینه را نسبت به کابینه دولت اول دکتر روحانی، ضعیف‌تر بدانیم باید نیاز به حضور مدیران کارآمد و باانگیزه و دارای نیروی جوانی را به دولت یادآوری کنیم.
شرایط موجود، همدلی و همراهی و وحدت را می‌طلبد نه مطرح‌کردن خود به‌عنوان طراح استیضاحی که امکان عملیاتی‌شدن آن از منظر تفسیر حقوقی شروط استیضاح، محل اشکال و از منظر سیاسی، تقریبا محال به نظر برسد.
منبع: bartarinha.ir





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

عرضه کالاهای دانش محور توسط دانشگاه‌ها

پیام تبریک استاندار فارس به مناسبت هفته سربازان گمنام امام زمان

حمایت از فعالیت‌های اقتصادی سالم رسالت دستگاه قضایی است

صلح و سازش در یک پرونده قتل پس از 6 سال

لزوم تقویت سیستم‌ بانکی در برابر تهدیدات سایبری

لزوم تقویت سیستم‌ بانكی در برابر تهدیدات سایبری

مدیرکل اطلاعات فارس: در جنگ پنهان موفق عمل کرده ایم

استاندار فارس: اقدام خصمانه آمریکا، سپاه را محبوب تر می کند

وزیر بهداشت و درمان وارد شیراز شد

آموزش بر مبنای فرهنگ ایرانی و اسلامی باید در اولویت باشد

دسترسی آسان مناطق عشایری و محروم به خدمات سلامت را دنبال می کنیم

استاندار فارس: شعار رونق تولید باید در عمل محقق شود

اصلاح طلبان فارس اقدام آمریکا درباره سپاه را محکوم کردند

کاهش پرداخت از جیب مردم در طرح تحول سلامت محقق شده است

تکمیل پرونده الکترونیک تا پایان بهار امسال پیگیری می شود

کمک دولت برای پروژه های خیرساز در حوزه سلامت قطعا محقق می شود

امام جمعه شیراز: دشمنی ترامپ برای سپاه افتخار است

پیامی که در سیل شیراز امیدبخش شد

نمازگزاران شیراز با انجام راهپیمایی اقدام آمریکا را نکوهش کردند

کمیسیون عمران مجلس برای ارایه مستندات سیل شیراز 7 روز مهلت داد

گام های بلند سربازان گمنام در هماورد اقتصادی

امام جمعه شیراز: ارتش جمهوری اسلامی سربازان امام زمان (عج) هستند

معاون رییس جمهوری: روند احیای تالاب های فارس امید بخش است

تبدیل بیانیه گام دوم به برنامه عملیاتی در حوزه اقتصاد

استقرار نیروهای مهندسی و جهادی سپاه فجر در خوزستان

برگزاری راهپیمایی حمایت از سپاه پاسداران در شیراز

تنزل علت سیل شیراز به خطای انسانی جفا به این شهر است

حضور روحانیون در حوادث کاهش دهنده آلام حادثه دیدگان است

متمرکز شدن کمک‌رسانی به استان‌های مواجه با سیل

داوری سیل عرصه امتحان دستگاه قضایی است

حل مشکلات معیشتی اولویت همه باشد

گام‎های مدیریتی بحران در سیل شیراز موثر بود

کمک 140 میلیون تومانی مردم شمال‌غرب شیراز به سیل‌زدگان

واکنش انجمن صنفی خبرنگاران و عکاسان خبری فارس به جفا با فعالان رسانه

فرصت 15 روزه برای تعیین تکلیف کتابخانه مرکزی شیراز

راهپیمایی بزرگ منتظران در شیراز برگزار می‌شود

رهاسازی 120 هزار متر مکعب آب سد سلمان فارسی

تشریح برنامه‌های گرامیداشت هفته ارتش در فارس

حمایت جامعه روحانیت فارس از سپاه

لزوم اجرای طرح‌های آبخیزداری در سعدی و دروازه قرآن شیراز

تدوین برنامه عملیاتی مقابله با حریق مراتع در فارس

رژه بزرگداشت روز ارتش در شیراز برگزار شد

نیروهای مسلح در یک قالب مدافع نظام و خادم مردمند/ آمریکا تهدیدی توخالی است

صمیمت سپاه و ارتش استکبار را خشمگین کرده است

رضایت خدا و خلق در حکومت اسلامی یکی است/ تجلیل از سعدی باید متناسب با جایگاه او باشد

تمهیدات پیشگیری و مهار آتش در مراتع استان فارس اندیشیده شود

تدوین برنامه عملیاتی مقابله با حریق مراتع در فارس

حمایت جامعه روحانیت فارس از سپاه

تشریح برنامه‌های هفته ارتش در فارس و کهگیلویه

پرداخت زکات فاصله طبقاتی را کاهش می دهد