پایگاه خبری تحلیلی پیام فارس

آخرين مطالب

نوروز آمد، بهاران پیدا شد فرهنگي

نوروز آمد، بهاران پیدا شد

  بزرگنمايي:

پیام فارس - شیراز - نخستین روز از سال خورشیدی در تاریخ ایران کهن به نام عید نوروز نام گذاری شده که آغاز فصل بهار است و این آیین باستانی نیز همیشه تداعی کننده شادی ها و پیوند دوباره دوستی ها بوده و کدورت ها کنار گذاشته می شود.
به گزارش ایرنا،این عید ملی نماد دوستی، شادی ،نوآوری و بیرون راندن نفاق است و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.
بر اساس روایات، آغاز نوروز به بابلیان نسبت داده می شود و در ایران نیز به سال 538 قبل از میلاد که حمله کوروش کبیر به بابل صورت گرفت، سرآغاز این جشن ملی می دانند اما برخی تاریخ نویسان بر این باورند که بنیانگذار نوروز زرتشت بوده است.
خانه تکانی، پوشیدن لباس نو، عیدانه، دید و بازدید و آراستن سفره هفت سین که با سیر، سماق، سنجد، سمنو ،سکه، سیب و سبزه که هرکدام نماد خاصی دارد و اضافه شدن قرآن مجید، آینه و شمعدان، سُنبل، ماهی گُلی و تخم مرغ رنگ شده از جمله رسم های عید نوروز است که همه ساله در آغاز سال نو و با زدن تفالی بر خواجه اهل راز،صورت می گیرد و سپس سفرهای نوروزی آغاز می شود.
**حاجی فیروزه، سالی یک روزه
اما حاجی فیروز که چهره افسانه ای و محبوب در میان مردم دارد، فردی است که با سیاه کردن چهره خود، پوشیدن لباس و کلاه قرمز رنگ، گیوه های نوک تیز و در حالی که دایره زنگی را در دست دارد، پیش از شروع عید با حضور در محلات با خواندن اشعاری همچون حاجی فیروزه سالی یک روزه،ارباب خودم سلام علیکم،خبر آمدن میر نوروزی را با حرکات موزون می دهد و مردم نیز به او پاداش می دهند.
** پریدن از روی آتش
بر افروختن آتش و پریدن از روی آن، با فلسفه های مختلف از دیگر سنت هایی است که در شامگاه سه شنبه آخر سال و با نام چهارشنبه سوری برگزار می شود.
برخی از تاریخ نویسان بر این باورند که فلسفه آتش در روزگار کهن این بوده که ایرانی ها برای کسانی که در قید حیات نیستند احترام ویژه ای قایل هستند و در شب چهارشنبه رسم بر این بوده که با بر افروختن آتش بر روی پشت بام ها ، موجب می شود درگذشتگان خانه خود را گم نکنند.
اما برخی دیگر از پژوهشگران نظریه دیگری را دارند و می گویند چهارشنبه سوری یادبود عبور سیاوش یکی از شخصیت های شاهنامه از روی آتش است که به خیانت به پدر متهم می شود و به توصیه موبدان برای رفع اتهام از آتش گذر می کند و بی گناهیش را به اثبات می رساند.
با این حال، این سنت فلسفه وجودی آن هر چه باشد در تاریخ ایران باستان با آتش زدن یک بوته و پریدن از روی آن و خواندن اشعاری پیش از آمدن عید نوروز برگزار می شده اما هم اینک چند صباحی است در ایران این مراسم رنگ و بوی دیگری به خود گرفته و با انفجار ترقه ها آن هم با صدای مهیب و دود ناشی از آن بی شباهت به میدان جنگ نیست.
با لوث شدن این آیین نه تنها برخی افراد نیز مجروح می شوند، بلکه شاهد تلفات جانی هم بوده ایم و افزون بر اینها، موجب آتش گرفتن درختان و بر جای گذاشتن چهره زشتی در معابر می شود که با فلسفه پریدن از روی یک بوته کوچک آتش و به جا آوردن این رسم، تفاوت بسیاری دارد، اگرچه هشدار ها نیز در این مورد نسبتا اثر گذار بوده است.
قاشق زنی و نشستن فال گوش در محلات توسط جوانان از دیگر سنت های چهارشنبه سوری است که هنوز هم رواج دارد.
** روز طبیعت ( سیزده بدر )
مردمان ایران زمین از دیر باز در روز سیزده فروردین که به نام سیزده بدر شهرت دارد در کنار خانواده خود به مکان های تاریخی و طبیعی همچون دشت و دمن و باغ ها می روند و به رسم این روز که به نحوی نحس خوانده می شود به تفریح می پردازند.
گِره زدن سبزه توسط جوان ها با نیت به اینکه گره مشکلات آنها باز شود یکی از رسم های این روز است و مردم نیز سبزه های خود را در دل طبیعت رها کرده و به شادی می پردازند.
** بازی های مرسوم سیزده بدر
مردم در این روز همراه با خانواده خود به بازی های دسته جمعی که بیشتر جنبه بومی محلی دارد می پردازند، هفت سنگ، یک قُل 2 قُل که با پنج سنگ بازی می شود، الک دو لک، حلال و حروم که با توپ و چوب بازی می کنند، وسطو، گُرگم به هوا، چوب بازی با ساز و دُهل و خواندن ترانه عمو سبزی فروش خود را سرگرم می کنند.
همچنین قایم موشک بازی، طناب کشی، پریدن از روی طناب، کلاغ پَر، لِی لِی بازی، 6 خانه که بعدها این بازی پیشرفت کرد و به هشت خانه،10 خانه که بسیار سختر شد، تغییر یافت و عمو زنجیر باف از جمله بازی هایی بود که علاوه بر روز سیزده در ایام تعطیلات نوروز بر پا می شد.
** دغده ای به نام مشق عید
اما آن چیزی که بیشتر در ایام نوروز دغدغه دانش آموزان مقطع ابتدایی را به دنبال داشت، نوشتن مشق عید بود که بیشتر برای دانشن آموزان مقطع ابتدایی توسط معلم ها گفته می شد که بسیار زیاد بود، بیشتر دانش آموزان که می دانستند باید در ایام نوروز از روی کتاب فارسی بنویسند به پیشواز آن رفته و از چند روز مانده به ایام عید شروع به نوشتن می کردند.
برخی دانش آموزان نیز زرنگی می کردند و تا آیین تحویل سال مشق خود را تمام کرده و برخی دیگر که بازیگوش بودند تا روز سیزده بدر هم مبادرت به نوشتن مشق می کردند. همچنین نوشتن مشق درشت که قلم آن از نی ساخته شده بود و توسط معلم ها و یا افراد بزرگتر با تیغ تراشیده می شد، تکلیف خود را که بیشتر اشعار بود انجام می دادند.
زمانی که قلم نی بر دوات پرُ از مرکب می کردند و بر روی کاغذ می نوشتند صدای عجیبی که ناشی از کشیده شدن قلم نِی بر روی کاغذ بلند می شد، از چند متری مشخص بود که بچه ها دارند مشق درشت می نوشتند و خیلی هم مواظب بودیم که جوهر روی فرش نریزد که تنبیه والدین به دنبال داشت.
البته پس از انقلاب اسلامی نوشتن مشق عید تبدیل به پیک نوروزی شد اگرچه این تکلیف هم دغدغه های خاص خود را داشت اما پیک نوروزی هم 2 سالی است از سبد مشق دانش آموزان مقطع ابتدایی حذف شده و خشنودی همه را فراهم کرده است.
** عید نوروز در سایر کشور ها
علاوه بر کشورمان، عید نوروز با آیین های متفاوت در کشورهایی نظیر، تاجیکستان، آذربایجان، افغانستان، قزاقستان، قرقیزستان، آلبانی، ترکمنستان، ازبکستان، کوزوو، کردستان عراق و گرجستان نیز جشن گرفته می شود.
زکوی یار می‌آید نسیم باد نوروزی از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی
چو گل گر خرده‌ای داری خدا را صرف عشرت کن که قارون را غلط‌ ها داد سودای زراندوزی
سخن در پرده می‌گویم چو گل از غنچه بیرون آی که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی
از: حمید رضا خلیقی
7368 /1876





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ترجمه استرالیایی دیوان حافظ بازشناسی شد

8تئاتر در بهار شیرازاجرامی شود/ پایان«بی تابستان»؛آغاز«بی سروصدا»

وزیر آموزش و پرورش امروز به فارس سفر می‌‎کند

ویژه برنامه های نیمه شعبان در حرم شاهچراغ(ع) تدارک دیده شد

ایستگاه صلواتی نیمه شعبان به جای لامرد در مناطق سیل زده لرستان برپا شد

جشن های دهه مهدویت در مناطق سیل زده شیراز برپا می شود

مرکز حافظ شناسی با استاد دانشگاه استرالیا تفاهمنامه امضا کرد

محمود نورآبادی چهره برتر سال هنر انقلاب استان شد

پویش‌های مردمی در محله سعدی / اکران فیلم برای کودکان سیل زده

`این کیمیای هستی` در شیراز بازشناسی شد

مجموعه داستان کوتاه «اکسون» منتشر شد

رونمایی از هفت اثر به مناسبت هفته هنر انقلاب/ تجلیل از چهره‌های هنری سال

بارندگی شدید مدارس جهرم را تعطیل کرد

آغاز شکفتن بهار شیراز/ شهرراز تو را به خود می‌خواند

برگزاری عصر خاطره در شیراز به مناسبت هفته هنر انقلاب اسلامی

جشنواره فیلم کوتاه و عکس دانشجویان کشور برگزار می‌شود

سپاه خانه قرار محرومان و مستضعفان است

شماره بهاره فصلنامه تخصصی «داستان شیراز» منتشر شد

برگزاری مسابقه قرآنی بخوان وکمپین «اقرا» درمسجد نصیرالملک شیراز

هنر از ابتدا دوشادوش انقلاب اسلامی حرکت کرده است

پاسداران انقلاب اسلامی در قله معنویت و اقتدار نظامی هستند

10 موکب از استان فارس در لرستان و خوزستان مستقر شدند

شهید شاخص بسیج هنرمندان فارس در سال 98 معرفی می شود

تحقق گام دوم انقلاب اسلامی با زبان هنر محقق می شود

اولین گوساله گوزن زرد سال 98 در سایت ارسنجان متولد شد

فراخوان پویش قرآنی اوقاف فارس در اینستاگرام اعلام شد

هنرمند شهید شاخص فارس در سال 98 معرفی شد

شاهد شبکه سازی مساجد در سیل شیراز بودیم

هنر الهی زیبایی مطلق است و بس

موسیقیدانان در راه تخت جمشید

`شنیدن` و `بی تابستان` کوهستانی به شیراز رسیدند

پیشنهاد نامگذاری روزی به نام میهمان نوازی در تقویم

120 میلیون تومان داروی رایگان در اختیار سیل زدگان شیراز قرار گرفت

پیش بینی بارش باران همراه با رعد و برق برای استان فارس

یادمان مهربانی مردم شیراز طراحی و اجرا شود

آئین وداع با پیکر معاون پیشین فرهنگ و ارشاد فارس برگزار می‌شود

افزایش بهای تک شماره روزنامه‌های استان فارس/ تعرفه نرخ گذاری نیست

تعمیرات تماشاخانه استاد مهدی فقیه درحال انجام است

راهکار عجیب شهرداری شیرازدرآبگرفتگی یک زیرگذر

اجرای 2 تئاتر امیررضا کوهستانی در زادگاهش

بیمه شدگان سیل‌زده خسارت‌ وارده را به شرکت‌های بیمه‌ اعلام کنند

تشییع پیکر مدیرکل اسبق ارشاد فارس در شیراز

صفحه اول روزنامه های فارس 19 فروردین 98

کمک 10 میلیارد ریالی خیرین به سیل زدگان شهرک سعدیه شیراز

پیکر مدیرکل اسبق ارشاد فارس در شیراز تشییع شد

کودکان، پرسشگری را از یاد برده‌اند

تشییع پیکر مدیرکل اسبق ارشاد فارس در شیراز

کودکان، پرسشگری را از یاد برده‌اند

نوشت افزار هزار دانش آموز دبستانی سیل زده شیراز توزیع شد

تعیین مقرری ماهیانه برای کارگران سیل زده استان فارس