پایگاه خبری تحلیلی پیام فارس

آخرين مطالب

اسطوره، شرایط را برای زیستن سهل ترمی کند/ گفت و گو با عباس مخبر گفتگو

اسطوره، شرایط را برای زیستن سهل ترمی کند/ گفت و گو با عباس مخبر

  بزرگنمايي:

فارس آنلاین - شیراز- عباس مخبر اسطوره شناس نامداری است که عصاره کلامش این است:اسطوره‌ بسیاری اوقات به انسان راه ‌حل و آرامش می‌ دهد و بعدی از معنای زندگی را برای آدمی روشن می‌کند که شرایط را برای زیستن سهل‌ تر می‌کند.
اسطوره واژه‌ای است که با هیستوری خویشاوندی دارد که به معنی جست و جو، آگاهی، داستان و سرگذشت است. گاهی اسطوره را معادل افسانه می دانند ولی برخی دیگر آن را شخصیت یا آیین یا روشی می دانند که ریشه در مافوق طبیعی دارد و به صحت آن کمتر کار داریم بلکه معنای آن برای الگوگیری مهم است.
اسطوره یعنی عقیده، شخص و یا روشی که می تواند نماد باشد و بر مبنای این نماد عقاید را شکل داد.مثلا می گوییم فلان شخص اسطوره شجاعت است.
عباس مخبرچندی پیش کارگاه سه روزه درباره اسطوره و هنر در شیراز برگزار کرد و فرصتی شد تا خبرنگار ایرنا در گفت و گو با او دیدگاه هایش در مورد اسطوره را بپرسد و بدانیم وقتی می گوید اسطوره سرنخی است برای زندگی، معنای این سخن چیست.
او اهل استان فارس است و سال 1332 در سیوند از توابع مرودشت فارس متولد شده است، پس از اخذ دیپلم به دانشکده نفت رفت و پس از آن به تحصیل در رشته فیزیک مشغول شد اما در ادامه راه به علوم انسانی تغییر مسیر داد و به تحصیل در رشته جامعه شناسی پرداخت و مدرک کارشناسی ارشد زبان شناسی را نیز از دانشگاه تهران دریافت کرد. او با ترجمه ده‌ها عنوان کتاب در حوزه‌ علوم انسانی و مشخصاً اسطوره ‌شناسی مقبول بسیاری در میان اهل دانش است.
از عباس مخبر پرسیدیم چه اتفاقی افتاد که از رشته ‌ای مثل نفت و بعد در ادامه ‌اش فیزیک به سراغ جامعه‌ شناسی و اسطوره‌ شناسی رفت و علوم انسانی را برای ادامه راه علمی زندگی‌اش برگزید؟
پاسخ داد:‌خودم هم نمی‌ دانم چطور اتفاق افتاد ولی اتفاق افتاد. انسان در مقطعی از زندگی فکر می‌کند چیزی خوب است و بعد از مدتی از یک چیز دیگر خوشش می آید به ‌هر‌حال در هر حوزه‌ای از دانش بشری که در آن غوطه بخوری و کار کنی، قاعدتاً پاسخ مسائلی را می ‌یابی. اسطوره‌شناسی هم همین‌ گونه است. ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که تفکر و اندیشه اسطوره‌ای در آن قوی است و حضوری جدی و سنگین دارد درنتیجه شناخت اسطوره‌ها به ما کمک می‌کند واکنش‌هایی سنجیده‌ تر در قبال مسائلی که برایمان پیش می‌آید، داشته باشیم.
پرسش دیگر ما این بود که نقطه اشتراک اسطوره‌های کشورهای مختلف چیست یا به بیان دیگر بشر در مسیر تکامل به چه فکر می‌کرده است؟
مخبر گفت:‌اشتراک اسطوره‌ها بسیار است. آنقدر اشتراک دارند که بعضی اسطوره ‌شناس‌ها نظریه اسطوره یگانه را مطرح می‌کنند که همان نظریه ژوزف کمبل است و براساس آن یک اسطوره بیشتر نداریم و آن اسطوره سفر قهرمان است که سفری درونی است و همه انسان‌ها این سفر درونی را انجام می‌دهند منتها بحث آن اسطوره ‌شناس‌ هایی که من هم قبول ‌شان دارم این است که ریشه این اسطوره‌ها یکی است، فقط رنگ و لعاب محلی‌اش باهم فرق می‌کند و در هر فرهنگی، ویژگی‌های آن فرهنگ را به خود گرفته وگرنه قهرمان در همه اسطوره‌ها تقریباً الگویی مشابه را دنبال می‌کند.
از دیدگاه مخبر، شناخت اسطوره‌ها به کدام دغدغه انسان پاسخ می‌دهد؟
او می گوید:‌انسان در جست‌ و‌جوی معناست. علم، معنا بخشی نمی‌کند، ارزشی نیست و خوب و بد در آن وجود ندارد. علم توصیف‌ گر است، می‌گوید این هست. آنچه می‌گوید خوب و بد چیست یا اخلاق است یا اسطوره است یا دین و اینها هستند که در حوزه خوب و بد وارد می‌شوند؛ بنابراین جهانی که علم به ما می‌دهد، جهانی است که معنا ندارد اما هستی جهانی که اسطوره به ما ارائه می‌کند، معنا دارد از جایی شروع می شود و به جایی ختم می‌شود.
برایمان جالب بدود بدانیم در بین اسطوره‌ها کدام ‌یک برای عباس مخبر اسطوره شناس هیجان ‌انگیزتر است و بیشتر مجذوب آن شده است؟
پاسخ یا درواقع انتخاب او اسطوره سیزیف است.چرا؟‌ چون از دیدگاه مخبر، سیزیف قهرمانی است که محکوم می‌شود کاری بیهوده را سراسر عمر انجام دهد. او دو انتخاب بیشتر ندارد یا این کار بیهوده را انجام دهد یا به فرمان خدایان گردن بگذارد. سیزیف انتخاب می‌کند کاری بیهوده را انجام دهد اما سعی می‌کند عاشق این کار بیهوده باشد. می‌گوید این سنگ مال من است، برش می‌دارم، می‌برمش آن بالا، ولش می‌کنم بیاید پایین، باز هم می‌برمش بالا. سنگ من است. سنگم را دوست دارم. این برای من جالب است؛ چون سیزیف آدمی است که از بیهودگی، معنا در می‌آورد. کار سیزیف کاری است که همه ما می‌کنیم. زندگی روزمره ما همان‌قدر کسالت‌بار است که کار سیزیف می‌تواند کسالت‌ بار باشد. ما با یک انتخاب مواجهیم یا این را به چیزی تبدیل کنیم که دوستش داریم یا همه‌اش در برزخ زندگی کنیم. من فکر می‌کنم سیزیف به ما می‌گوید چطور بهتر است.
می پرسیم بدین ‌ترتیب ما آفریننده معنا هستیم، معنای چیزهایی که ممکن است خیلی هم بی‌معنی به نظر برسد؟
پاسخ وی چنین است:‌بله یعنی ما می‌توانیم از بی‌معنایی هم خوشمان بیاید. کار بسیار سختی است. خیلی‌ها می‌توانند با امید راحت زندگی کنند اما آن‌ها که می‌توانند با ناامیدی زندگی کنند، جنسشان فرق می‌کند یا باید خیلی زن باشند یا خیلی مرد. سیزیف این کار را می‌کند. او پدیده شگفتی است. به نظر من او نماد انسان و زندگی بشر است.
پرسش:‌جناب مخبر در واقع با توجه به آنچه گفتید، بشر تغییری نکرده فقط رنگ و بوی زندگی‌ اش عوض شده؟ یعنی در دوره‌های مختلف درگیر اشکال گوناگون زندگی شده و شاید بی ‌معنایی، پوچی و تلاش برای میل به زیستن همان مسیری است که سیزیف طی می‌کند و بعد به ما می‌رسد؟
مخبر: مقدمه غلط است اما نتیجه ‌گیری درست است. اینکه می‌گویید بشر تغییر نمی‌کند، درست نیست زیرا بشر مدام درحال تغییر است. آنچه دیروز فضیلت بود، امروز ممکن است رذیلت باشد. آنچه امروز فضلیت است، دیروز ممکن بود رذیلت باشد اما سلسله مسائلی در زندگی بشر است که تغییر نمی‌کند مثلاً یکی این که زندگی فقط با کشتن و خوردن زندگان ادامه می‌یابد. از ابتدا که بشر به وجود آمده تا امروز و تا هر روزی که باشد، زندگی فقط با کشتن و خوردن زندگان ادامه می‌یابد و این دردناک است. اسطوره باید به تو کمک کند تعارض‌هایی را حل کنی؛ اینکه همه ما می‌ میریم، اینکه عزیزانمان درمقابل دیدگانمان می‌میرند. ما سفرهایی در زندگی داریم، از کودکی به بلوغ، به میانسالی، به سالخوردگی و به مرگ. این‌ها هرکدام یک سفر است. ما باید برای این سفرها آماده باشیم. این سفرها تغییر نکرده است. در طول تاریخ در تمام انسان‌ها، در تمام نژادها، در تمام طرز تفکرها با دین‌های مختلف هیچ فرقی نکرده. همه پدر و مادر دارند، همه به دنیا می‌آیند، همه می‌میمرند، همه بالغ می‌شوند، همه جفت پیدا می‌کنند، پیر می‌شوند و... اینها مسائلی است که اسطوره راجع بهشان صحبت می‌کند. این مسائل تغییر نمی‌کند؛ اما انسان تغییر می‌کند.
از دیدگاه شما به عنوان اسطوره شناس،‌ پس می ‌توان گفت شناخت اسطوره‌ها کم کننده رنج انسان است؟
پاسخ مخبر :‌ سرنخ‌ هایی است برای زندگی و برای سفرهایی که در پیش داریم.
به‌ عنوان پرسش دیگر می‌خواهیم بدانیم آیا برای همین است که وقتی به قصه یا افسانه یا چیزهایی اینچنینی گوش می‌‌دهیم، خود را در جهان داستان به ‌گونه‌ای خاص درک می‌کنیم، در جهانی که شاید نزدیک‌ تر از جهانی است که با آن سر و کار داریم؟
پاسخ عباس مخبر:‌ بله همین هم کارکرد اسطوره‌ای دارد یعنی در جهانی موازی زندگی کردن.
مصاحبه کننده:‌ سمیرا متین نژاد ** تنظیم و انتشار دهنده:‌غلامرضا مالک زاده
1876





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

خدمات الکترونیک تامین اجتماعی به 30 خدمت رسید

بارندگی اخیر چشمه های خشکیده کازرون را جاری کرد

حمایت بیش از 90 هزار حامی از ایتام فارس

پای برف به آسمان شیراز باز شد/ تردد کند در برخی محورهای فارس

برپایی اولین نمایشگاه شیلات در شیراز

یادها و خاطره ها در سه روز مانده به پیروزی انقلاب 57

بهره برداری از 90 پروژه عمرانی در فارس

پنج طرح عمرانی در فسا به بهره برداری رسید

ثبت 3 هزار اثر ملی در استان فارس

بیمه سلامت استان فارس مطالبات سال 96 بخش خصوصی را پرداخت کرد

205 روحانی در روستای محروم فارس مستقر هستند

آیین بزرگ عصر خاطره انقلاب اسلامی در شیراز برگزار شد

9 طرح آب و فاضلاب دهه فجر در فارس افتتاح می شود

واژگونی اتوبوس در محور مرودشت - شیراز 12 مصدوم داشت

دلیل خودکشی مسئول دژبانی در فیروزآباد مسائل شخصی اعلام شد

اهالی روستای محروم فسا خدمات دندانپزشکی رایگان دریافت کردند

بیش از 214 میلیون دلار کالا از گمرک های فارس صادر شد

کارخانه پشم و شیشه شیراز تعطیل نمی شود

فردی با بیش از20 میلیارد ریال کلاهبرداری در شیراز دستگیر شد

بخشی از پرونده های دستگاه قضایی ناشی از مشکلات اقتصادی است

برداشت کلم بروکلی از مزارع جهرم 90 تن پیش بینی شد

370 خدمت در قالب دولت الکترونیک در فارس ارائه می شود

واگذاری امور مردم به مردم از مهمترین دستاوردهای انقلاب

پس از انقلاب پیشرفت مطلوبی در حوزه وقف صورت گرفت

اگر تخت جمشید در چین بود

سبد کتاب در 30 آرایشگاه فسا گذاشته شد

بخش خصوصی، محور رشد اقتصادی

نازیبایی‌های بصری از چهره شیراز زدوده می‌شود

فعال بودن سامانه بارشی تا بعدازظهر پنج‌شنبه در فارس

مطالبه ای از مسئولان برای بزرگداشت بنیانگذار آموزش عشایری

احیای تالاب‌ها با یک مصوبه امکان‌پذیر نیست

فراهم شدن امکان پرداخت آنلاین قبوض برق در شیراز

کاهش سزارین و استقبال از زایمان طبیعی در فارس امید بخش است

درگیری 2 دانش آموز در شیراز قربانی گرفت

افزایش درآمد سرانه و بهبود معیشت مردم محور بودجه 98 است

ششمین جشنواره ملی عکس« وقف چشمه همیشه جاری» برگزار می شود

قاچاقچیان چوب در جهرم به دام افتادند

علت مرگ عقاب‌های فارس هنوز مشخص نیست

22 دلال ارز در شیراز دستگیر شدند

تصادف اتوبوس با تریلی در محور جهرم/ یک کشته و 6 مجروح

آماده باش نیروهای امدادی شهرداری شیراز/ زیرگذرها مسدود نمی‌شوند

بارش برف سنگین در سپیدان/تعطیلی مدارس نوبت صبح در بخش مرکزی و اردکان

استعدادهای کاراته فارس پشت چراغ قرمز

چهار هزار و 340 میلیون سهم در بورس فارس معامله شد

حساسیت نسبت به بازار وکیل تامین اعتبار را تسهیل می‌کند

3100 کلاس درس در فارس با بخاری‌های نفتی گرم می‌شود

ایمنی و امنیت، مهمترین اولویت غار سنگ ‌اشکن جهرم است

افزایش توزیع بنزین یورو ٤ تا یک میلیون لیتر در روز برای فارس

33 درصد از مراجعان مصدومان سوختگی فارس کودکانند

گوهر بافت تاریخی شیراز قربانی بی مسئولیتی